Volgordeproblemen
Vandaag ga ik door op de dingen die ik heb doorgegeven over mijn boekje, een workshop die ik in mei mocht organiseren. Daarin vroeg een leerkracht van groep 2 hoe zij een jochie uit haar groep kon helpen om zich de volgorde van letters eigen te maken. Alles wat ze tot nog toe had uitgeprobeerd had niet geholpen.
Mijn advies was om dit jongetje te laten ‘spelen’ met het alfabet door de letters te gaan boetseren. Laat hem dit doen volgens een uitvergroot voorbeeld van een eenvoudig lettertype als Verdana.
Begin altijd met de hoofdletters omdat de kleine drukletters vaak voor veel verwarring zorgen (omdraaiingen). Laat hem zijn letters in rijen leggen op een kleibord en in eigen tempo werken, net zolang tot hij zelf tevreden is over het eindresultaat (en tot het klopt). Blijf hierna ‘in’ het spel door de letters te bedekken met een handdoek. Hierdoor moet hij ze eerst voelen voordat hij ze kan benoemen. Daarmee leert hij uiteindelijk de vorm en naam ervan in zijn hoofd te ‘zien’.
Leren via zoveel mogelijk zintuigen
Het is van het grootste belang dat een beelddenker met zoveel mogelijk zintuigen leren kan want zo zit hij nu eenmaal in elkaar. Hij kijkt én voelt én moet naar zichzelf luisteren als hij hardop de letters benoemt. Als een en ander ook nog eens in een gezellige sfeer plaatsvindt zal het resultaat verbluffend zijn.
Als dit eenmaal lukt van rijtje naar rijtje, kun je hem uitdagen om de onderste rij nu eens van achteren naar voren te ‘zien’, door de handdoek heen. (Spieken mag altijd, evenals het voelen. Als hij ze maar leert.) Dan doe je dit bij de andere rijen tot hij het hele alfabet van achteren naar voren kan opzeggen, dus kan ‘zien’ in zijn hoofd. Dit is een prestatie die zijn ouders hem niet zullen nadoen!
Met dit alles oefent hij het, voor hem moeilijke, begrip ‘volgorde’. Zijn natuurlijke voorkeur gaat immers niet uit naar symbolen, laat staan naar ‘het een na het andere’ (volgorde) of naar welke systematiek dan ook. Van nature overziet hij de onderdelen ook niet apart zoals het onderwijs hem probeert aan te leren. Zijn kracht ligt hem nu juist in het overzien van het geheel. Daarom leert hij met zijn hele “hebben en houden”, tegelijkertijd (simultaan) en alles in een keer overziend.
Werking linker en rechterhersenhelft
Dit alles heeft te maken met de voorkeur bij jonge kinderen voor activiteiten die via de rechter hersenhelft worden aangestuurd. Een voorkeur overigens die bij jonge én volwassenen beelddenkers blijft voortduren. In het schema bovenaan deze pagina wordt uitgelegd hoe die voorkeuren er precies uitzien.
Soms denk ik dat mijn dromen uitkomen, die waarin steeds meer mensen blijk geven van het belang van het zintuiglijke. Zo treedt dit weekend (op 4 en 5 juli) in het Muziekgebouw aan ‘t IJ in Amsterdam het Rundfunkchor Berlin op met ‘Human Requiem’, een verpletterend ontroerende ervaring. Dagblad Trouw noemt het een ‘Brahms op blote voeten’ waarbij al je zintuigen worden geprikkeld. Een sopraan legt zelfs haar hand op je schouder bij het ‘Sie sollen getröstet werden’. De zangers bevinden zich namelijk in het publiek, bewegen zich soms door de zaal als een balletgezelschap of zingen op het wiegende walsritme van een lied op echte wiegende schommels. Wat zou ik daar toch graag bij willen zijn!!!
(wordt vervolgd)
