Onderwijs en beelddenken (3)

Licht aan de horizon van ons onderwijs

Er gloort licht aan de horizon! Licht voor alle schoolkinderen, in het bijzonder voor onze beelddenkers.

Tienerschool
In de krant lees je steeds vaker artikelen over ideeën om ons onderwijs te vernieuwen. Zo las ik onlangs prachtige dingen. ‘Vroege selectie’, lees je daar, ‘is ongunstig voor kinderen met laagopgeleide ouders, laatbloeiers en jongens’. Onze beelddenkers horen over het algemeen bij die laatbloeiers!
In plaats van vroege selectie pleit dit artikel voor een tienerschool voor 10 tot 14-jarigen zoals die al drie jaar bestaat in de Spring High in Amsterdam Nieuw-West, een van de twaalf tienerscholen die als pilot in ons land meedoen. ‘Door kinderen niet te vroeg in een hokje te stoppen, komen ze beter uit de verf’, luidt de gedachte. ‘Geen vaste groepen, huiswerk of roosters’.

Beelddenkers: laatbloeiers
Jelle Jolles, hoogleraar neuropsychologie en directeur van het Centrum Brein & Leren is fervent voorstander van een tienerschool waar je langer mag ‘rijpen’. Hij stelt: “De harde scheiding tussen basisonderwijs en voortgezet onderwijs na groep 8 komt op een ongelukkig moment. Er zijn jonge tieners die op dat moment nog speels zijn en weinig zelfinzicht hebben.(…) Deze groep loopt het risico dat ze op een ander schoolsysteem terechtkomen dan wat ze zouden aankunnen, puur door het feit dat ze zich wat breder of – op dat moment – nog niet uitgesproken cognitief ontwikkelen.”

Bewegend leren in de klas
Een ander lichtpunt aan de horizon: als je als beelddenker met je ‘hele hebben en houden’ in het leven staat en lange tijd achtereen op school stil moet zitten én luisteren, zul je blij zijn om de uitkomst te lezen van een onderzoek aan de Rijks Universiteit Groningen: “Fysiek actieve reken- en taallessen kunnen een effectieve manier zijn om schoolprestaties van kinderen te verbeteren. Bovendien dragen de lessen bij aan de dagelijkse hoeveelheid beweging die kinderen nodig hebben.”
Resultaten van dit onderzoek lieten zien dat leerlingen meteen meer aandacht voor hun taak hadden dan na een reguliere les. “Dit is belangrijk, want taakgerichtheid is een voorspeller van schoolprestaties”. De meting na één jaar deelname aan de zogeheten ‘Fit & Vaardig-lessen’ liet zien dat de kinderen die hieraan hebben meegedaan significant meer vooruit zijn gegaan op rekenen dan de kinderen in de controlegroep. Ook op het gebied van spelling zijn de leerlingen in de experimentele groep meer vooruit gegaan, vooral na twee jaar deelname.

Vorming als mens
Ik besluit deze serie met het boeiende essay van Frederike de Jong, filosofe en docent VO, waarin ze de gordiaanse knoop in het onderwijs probeert te ontwarren. Zij noemt daarin Martha Nussbaum die aangeeft dat het onderwijs gericht is op economische groei wat niet bevorderlijk is voor sensitief leren denken over verdelingsvraagstukken en maatschappelijke ongelijkheid. Er is de nodige vorming nodig als mens, waarbij geleerd moet worden om kritisch te denken, nauwkeurig bronnenmateriaal leren wegen en op fantasierijke wijze uitdrukking leren geven aan gedachten.

Dit is wat beelddenkers als muziek in de oren zal klinken! In een eerder blog verwees ik al naar haar voorstellen om dit handen en voeten te geven.

Posted in Geen categorie | Tagged , , , , , , , | Leave a comment

Onderwijs en beelddenken (2)

Nieuwsgierigheid en creativiteit
Ach!!! Wat zou het onnoemlijk veel verdriet en frustratie schelen als beelddenkende kinderen niet al die drempels hoeven te nemen die er nu nog steeds in het reguliere onderwijs liggen! Pas nadat zij eindelijk kunnen gaan kiezen wat zij willen (meestal na hun 16de, 17de), leven zij doorgaans op omdat dan pas hun natuurlijke nieuwsgierigheid en creativiteit tot hun recht komen.

Waarom die drempels er zijn voor beelddenkers is niemand te verwijten. Behalve misschien de dames en heren in het wetenschappelijk onderwijs die schoolmethodes schrijven en programma’s maken voor lerarenopleidingen en scholen. Want nog steeds ‘bestaat’ het fenomeen ‘beelddenken’ zogenaamd niet omdat er geen wetenschappelijk onderzoek naar is verricht.

Hoeveel volwassen beelddenkers heb ik niet ontmoet met grote kerven in hun ziel doordat er in hun schooltijd niemand was die inzicht had over hun andere manier van informatie verwerken! Daarom heb ik in 2014 een boekje geschreven om juist docenten te helpen hierover wat meer inzicht te krijgen. (Een klein boekje vanwege hun overbelasting!)

“Ons onderwijs is failliet”
Dagblad Trouw kopte afgelopen dinsdag 28 januari met: “Ons onderwijssysteem is failliet. Daarom moet het helemaal op de schop”, aldus filosoof en hoogleraar Jan Bransen naar aanleiding van zijn pas gepubliceerde boek: ‘Gevormd of vervormd? Een pleidooi voor ander onderwijs’.

Ik heb bijna het héle artikel onderstreept, zo raakte dit aan al die drempels die er in het onderwijs liggen voor beelddenkers, laat staan voor anderen.
Een paar highlights hieruit:
– Ons onderwijs levert geen creatieve en nieuwsgierige mensen op, maar passieve reproduceerders van kennis.
– We leren leerlingen vooral om een goede leerling te zijn en goede proefwerken te maken. Alleen: daar kun je niets mee. Hoe langer we het onderwijs laten duren, des te erger het wordt, hoe meer het leren geïsoleerd raakt van de praktijk, van het leven.
– De wil wordt niet ontwikkeld. Een leerling luistert en reproduceert een vooraf vastgesteld programma. Wij vragen aan jongeren om hun wil soms 24 jaar lang uit te zetten.(…) En dat geeft een vervorming.
– We hebben een zogenaamd hoogopgeleide bevolking die radicaal niet meer weet wat ze wil. Waar denk je dat het hoge percentage burn-out onder jongeren vandaan komt?
– Theorie en praktijk kan niet van elkaar worden gescheiden.

Hoe dan wel?
Branson heeft niet alleen maar kritiek. Hij geeft ook goed onderlegde adviezen voor hoe het beter kan onder het motto “wat wil de leerling zélf eigenlijk leren?” Voorbeelden geeft hij ondermeer van de Nijmeegse bedrijfsschool H400, bedoeld voor middelbaar scholieren met een indicatie voor speciaal onderwijs. Theorie en praktijk zijn daar niet gescheiden. Er is veel coaching en docenten bepalen in samenspraak met de leerlingen hoe hun leerplan eruit ziet. Naast vakken als wiskunde en Engels doen ze in de praktijk sociale vaardigheden op. Zo leren zij zichzelf, hun capaciteiten en hun grenzen kennen.

Hiernaast noemt hij ook de Agora-school in Roermond, een school voor vmbo, havo en vwo die vier jaar geleden begonnen is met een onderwijsexperiment zonder vakken, toetsen of niveaus. Bij de zeventien eindexamenleerlingen bleek deze zomer dat de resultaten niet slechter waren dan die van reguliere scholen. Zij kwamen allemaal uit op het niveau van hun basisschooladvies!

(wordt vervolgd)

Posted in Geen categorie | Tagged , , , , , , , , | Leave a comment

Onderwijs en beelddenken (1)

—————————————————————————————————————————————————-
Binnenkort start opnieuw in Zutphen een serie workshops ‘beelddenken’ voor volwassenen met als titel: “Hoe kan ik sterker staan in een wereld die anders omgaat met informatie”. Dit keer op zes dinsdagmiddagen en wel op 5, 12 en 19 februari, 5, 12 en 19 maart 2019. Ben je benieuwd naar reacties, klik dan hier.
—————————————————————————————————————————————————

Kerstboomversiering van moedertje natuur

Onbekendheid met het fenomeen beelddenken
De vorige week wachtte ik op mijn beurt in een copyshop toen ik ongewild getuige werd van een hoogst merkwaardig gesprek tussen een jonge werknemer en zijn oudere baas. De jongen zei dat hij zijn baas maar chaotisch vond. Intussen doorwerkend, antwoordde de oudere man na enige tijd: “Ik kom toch even terug op wat je daarnet zei. In het restaurant waar ik vroeger werkte, werd ik juist geprezen door het feit dat ik zo’n overzicht had.”

De baas en zijn vrouw zijn duidelijk beelddenkers, dat had ik al eerder gezien. Je zou hun anders-zijn kunnen vergelijken met de foto hierboven: een meer natuurlijke vorm van versiering tegenover een traditioneel opgetuigde kerstboom 🙂 . De zaak staat immers vol inspirerende maaksels van zijn vrouw, naast prachtige verzamelingen van mapjes, kaarten, doe-het-zelfartikelen, verf- en viltstiftsoorten in allerhande maten: een feest om er rond te snuffelen!
Sommigen zullen zijn inrichting “chaotisch” noemen. Maar dit stigma wordt over het algemeen alleen door niet-beelddenkers op beelddenkers geplakt omdat de eersten er een geheel andere manier van ordening op na houden: systematisch en volgordelijk, in beelddenkers-ogen handig maar saai.

Het is de onbekendheid met het fenomeen beelddenken waardoor dit soort kwetsende gesprekjes plaatsvinden. Weet je echter meer over beelddenken, dan zou je uit de inrichting van de zaak en het gesprek meteen vijf prachtige kenmerken herkennen van beelddenkers. Ik denk dan aan een geheel eigen manier van ordenen. Ik vergelijk deze wel eens met die van een spreeuwenzwerm (zie mijn logo hierboven). Verder: fantasie, een sociale instelling, de baas corrigeerde zijn jonge werknemer immers niet, gevoeligheid, hij kwam er toch op terug. En het hebben van overzicht.

Nieuw leven uit het oude

Goed nieuws voor het onderwijs!
Er gaat onherroepelijk iets nieuws groeien uit het verouderde onderwijssysteem van ons land. Dit functioneert nog steeds in grote lijnen vanuit principes uit de jaren ’50 van de vorige eeuw, maar voldoet niet meer. Niet alleen is er een lerarentekort en bij docenten een te grote administratieve last, het hele pedagogische landschap behoeft vernieuwing. In de komende blogs zal ik uitgebreid stilstaan bij wat vooraanstaande denkers hierover te vertellen hebben. Deze voorstellen zullen vooral onze beelddenkers ten goede komen!

Goed nieuws voor beelddenkers!
Zo betoogt bijvoorbeeld Martha Nussbaum dat leerlingen louter op basis van feitenkennis en logica niet goed kunnen leren omgaan met de complexe wereld die hen omgeeft. Er is een derde vaardigheid nodig, die ze de ‘narratieve verbeelding’ noemt. Ze bepleit een vooraanstaande plaats voor de kunstvakken en geesteswetenschappelijke disciplines. Ze betoogt dat deze vakken van belang zijn, omdat ze de menselijke verbeelding stimuleren. Verhalen zijn naar haar mening waardevol om leerlingen te leren zich in te leven in de behoeften van andere mensen. En vakken als kunst, literatuuronderwijs, geschiedenis, muziek, filosofie en godsdienst helpen daarbij enorm.
Naast het stimuleren van de verbeeldingskracht, noemt zij nadrukkelijk het leren denken buiten de gebaande paden. Laten deze twee genoemde aspecten van haar betoog nu juist horen tot de specifieke kenmerken van onze beelddenkers!

(wordt vervolgd)

Posted in Geen categorie | Tagged , , , , , , , , | Leave a comment

Werk en beelddenken

—————————————————————————————————————————————————-
Binnenkort start opnieuw in Zutphen een serie workshops ‘beelddenken’ voor volwassenen met als titel: “Hoe kan ik sterker staan in een wereld die anders omgaat met informatie”. Dit keer op zes dinsdagmiddagen en wel op 5, 12 en 19 februari, 5, 12 en 19 maart 2019.
—————————————————————————————————————————————————
BEDRIJFSLEVEN VAN DE TOEKOMST: OPGELET!
Niet te geloven! In het novemberblog had ik een ‘oproep’ gedaan aan het bedrijfsleven en meteen kwam het antwoord! Dit werd er zelfs eentje dat richting geeft als een koe op het dak, maar dan als richtingwijzer.

Het leek wel of ‘het bedrijfsleven’ mijn verhaal goed had gelezen. Of was het misschien toch eerder de journaliste Charlot Verlouw van de zaterdageditie van Trouw van 17 november jl. die hetzelfde artikel had gelezen als ik? Hoe dan ook, ik kreeg meteen antwoord dankzij haar verhaal ‘Op zoek naar het ultieme werkgeluk’!

Haar artikel ging over twee mannen, met de mooie namen De Morree en Minnaar, die vanaf begin 2016 allerlei bezoeken aflegden aan hoogleraren, goeroe’s en mensen uit het bedrijfsleven met deze vraag in het achterhoofd: “Hoe zorg je ervoor dat jouw personeel echt plezier in het werk heeft?”
Onder de kietelende naam ‘corporate rebels’ worden zij inmiddels in allerlei bedrijven uitgenodigd om te komen vertellen wat ze precies hebben geleerd. En, vooral, hoe zij deze bevindingen stapsgewijs kunnen gaan invoeren in hun eigen bedrijfscultuur.

Gelijkwaardige en inspirerende werkomgeving
‘Graag’, schrijft Verlouw ‘zouden Minnaar en De Morree een zetje willen geven aan de revolutie, van een hiërarchische, ontransparante organisatie naar een gelijkwaardige, inspirerende werkomgeving door de goede voorbeelden met de wereld te delen.’ (…) ‘Een gelukkige, zelfstandige werknemer denkt in het belang van het bedrijf en is dus wel betrokken’. Zo zijn ze bijvoorbeeld lovend over Buurtzorg, een zorgbedrijf waar 14.000 mensen werken zonder manager. ‘Alle werknemers zijn opgedeeld in zelfsturende teams van maximaal 12 mensen.’

Hoop voor beelddenkers!
Interessant in dit artikel is dat niet iedereen op zo’n revolutie zit te wachten. Zo bleek uit onderzoek dat zelfs 20% van de werknemers van een bedrijf dat de organisatiestructuur ingrijpend verandert ‘liever blijft bij een bedrijf waar de ’ouderwetse’ piramide nog wel overeind staat. Bijvoorbeeld managers die hun macht niet uit handen willen geven, of werknemers die helemaal geen behoefte hebben aan meer verantwoordelijkheid’.

Frappant, want ongeveer 20% van de Nederlanders zijn extreem niet-beelddenkend, zijn dus zogenaamd taal- of lineair denkend. En het is juist deze groep die het onderwijs wijs maakt dat ‘iedereen dus’ zo denkt als zij: onderwijskundigen, pedagogen, enz. Met andere woorden, het fenomeen ‘beelddenken’ (dat nog steeds niet wetenschappelijk is onderzocht) hoeft geen bijzondere aandacht, zo redeneren zij. En zo denken veel anderen dus ook.
En ik kan me daar iets bij voorstellen omdat er slechts 20% extreme beelddenkers rondlopen in de westerse wereld, mensen zoals ik. Maar, er is ook een groep van zogenaamde ‘overgangsdenkers’ (60%). En juist deze grote groep doet die eerste 20% volharden in de vooronderstelling dat ‘iedereen’ dus zo denkt als zij…

Wat een geluk dat ik dit artikel onder ogen kwam en dat ondanks deze 20% er duidelijk behoefte is aan verandering op de werkvloer: een opsteker voor beelddenkers!

(De volgende serie blogs zal gaan over onderwijs en beelddenken)

Posted in Geen categorie | Tagged , , , , , , , , | Leave a comment

Burn-out en beelddenken (3)

—————————————————————————————————————————————————-
Opnieuw is in Zutphen een serie workshops over beelddenken begonnen voor volwassenen, getiteld: “Hoe kan ik sterker staan in een wereld die anders omgaat met informatie”. In februari 2019 start een nieuwe serie, dit keer op zes dinsdagmiddagen.
—————————————————————————————————————————————————

Een koe op het dak!
In het vorige blog verwees ik naar een onderzoek in Vlaams België: “Dat millennials (24- tot 38-jarigen) vaak last hebben van een burn-out en depressie. Dit is ondertussen bekend, maar de generatie die na hen komt, “Generatie Z” (8- tot 23-jarigen), is er zo mogelijk nog erger aan toe”. Deze nieuwste generatie wordt qua burn-out meestal over het hoofd gezien.

In 2016 bleek al, dankzij het Vlaamse onderzoeksbureau ‘Trendwolves’, dat de jongeren er geheel andere carrièreverwachtingen op nahouden dan de generatie voor hen. “Bedrijven, zorg maar beter voor een goede sfeer op de werkvloer, want die is voor de volgende generatie werkzoekenden even belangrijk als het salaris,” aldus de Vlaamse digitale krant www.nieuwsblad.be (10-05-2016).

Als terugkerend thema is dit het wat jongeren zeggen nodig te hebben:

– zelfstandigheid (de helft ambieert zelfs een eigen zaak)
– een instelling om zich flexibel te kunnen inzetten
– het kunnen combineren van meerdere passies tegelijkertijd
– zélf kunnen bepalen waar en wanneer gewerkt wordt
– het gevoel nuttig werk te doen

Geheel andere bedrijfscultuur
Maar dit klinkt als koeien op het dak! Inderdaad. En daarom zal er naarstig moeten worden gezocht naar een geheel nieuwe bedrijfscultuur. Want, in ons land zullen de behoeftes van jongeren niet veel verschillen met die van onze Zuiderburen. Als er niet wordt gewerkt aan een andere bedrijfscultuur, zal zich in de nabije toekomst bij deze jongeren een tsunami aan burn-outs gaan ontwikkelen.

BEDRIJVEN VAN DE TOEKOMST: OPGELET!
Zij zijn, aldus dit rapport, de jonge wolven die klaarstaan om massaal start-ups uit de grond te stampen. Niet op hun eentje maar liefst in teamverband.
Ze werken dolgraag in kleine groepjes waar hun creativiteit wordt gestimuleerd. Geen leidinggevenden dus die hen opdrachten geven, maar oudere mentoren die hen begeleiden naar succes.
Hun ideale werkomgeving zien zij tegelijkertijd offline als online. Ze zijn bijzonder leergierig maar leren vooral via het world wide web. Ze zijn ook niet bang om voor hun baan naar het buitenland te moeten reizen.
Een goede werksfeer is voor hen net zo belangrijk als het salaris. Daarnaast werken zij het liefst in een leuke omgeving.
En, hoe jonger de leeftijd, hoe groter zij belang hechten aan het ecologisch en sociaal beleid van het bedrijf.

Goed nieuws voor jonge beelddenkers!
Laten bovengenoemde thema’s en behoeftes nu kenmerkend zijn voor beelddenkers! Overigens van alle generaties! Want zij zijn over het algemeen teamplayers, creatief, bevlogen en origineel. Zij houden niet van saaie beroepen en verkiezen, meer dan anderen, voor een eigen onderneming.

En nu maar hopen dat er in onze samenleving wakkere mensen opstaan die de bevindingen van dit rapport serieus nemen opdat onze jongste werkzoekenden, al dan niet beelddenkend, de mogelijkheid krijgen een baan te vinden waar zij ruimschoots hun talenten kunnen inzetten. En waar het bedrijfsleven en de maatschappij volop van mag profiteren! Zonder risico’s van een burn-out!

(Hierop is inmiddels een antwoord gekomen! Volg deze wakkere mensen op dit blog, 1 december aanstaande!)

Posted in Geen categorie | Tagged , , , , , , , , , , , , , , , , | Leave a comment

Burn-out en beelddenken (2)

—————————————————————————————————————————————————-
In oktober start opnieuw in Zutphen een serie workshops ‘beelddenken voor volwassenen’ met als titel: “Hoe kan ik sterker staan in een wereld die anders omgaat met informatie”. Op 4, 11 en 18 oktober en 1, 8 en 15 november 2018.
—————————————————————————————————————————————————
Sfeergevoeligheid
Vijf en veertig jaar geleden kreeg ik naailes van een vrouw die niet lekker in haar vel zat. Als ik nu achter mijn naaimachine kruip, denk ik vaak aan haar. Als doorgewinterde associeerder is het juist dít sfeeraspect van haar persoonlijke onbehaaglijkheid dat mij na al die jaren is bijgebleven.

Hoe komt dat? Beelddenkers blijken sfeergevoeliger te zijn dan anderen. Om die reden voelen zij daarom als eersten de nood aan van een ander. Maar ja, deze kwaliteit kan ook een valkuil worden als bijvoorbeeld de sfeer op het werk slecht is. Dit kan aan hem gaan ‘vreten’. En dat is een gevaarlijk ingrediënt om een burn-out te ontwikkelen.

Perfectionisme
Wat fijn dat er mensen zijn die het heerlijk vinden om zorgvuldig werk af te leveren! En, zolang dit maar geen administratief werk is (!), kan een beelddenker in zo’n baan zijn ei kwijt. Maar, zoals dit met alle kwaliteiten gaat, ook deze kun je te sterk inzetten en dan kan het zijn dat zo’n perfectionist in de gevarenzone terechtkomt van een burn-out.

Burn-out bij jongeren
Alarmerend schijnt op dit moment het aantal kinderen en jongeren te zijn dat begeleiding zoekt van een psycholoog. Psychologen echter kunnen deze opvallend grote toevloed niet aan. Dit gegeven sluit aan bij een artikel dat ik op 20 september in de Vlaamse krant ‘De Morgen’ tegenkwam. Hier werd verslag gedaan van een onderzoek naar burn-out bij jongeren. “Dat millennials (24- tot 38-jarigen) vaak last hebben van burn-out en depressie is ondertussen bekend. Maar de generatie die na hen komt, Generatie Z (8- tot 23-jarigen), is er zo mogelijk nog erger aan toe”. Dit is gebleken na een nieuwe studie van trendbureau ‘Trendwolves’.

“In tegenstelling tot de millennial, die opgevoed is met het idee dat hij alles kon krijgen en worden wat hij wil, is deze Generatie Z veel realistischer. Die is opgegroeid in tijden van economische onzekerheid en dat heeft grote gevolgen. Bovendien is deze generatie vertrouwd met snel veranderende technologie. Het is de always-on-generatie, die uren per dag online doorbrengt, vaak op verschillende schermen tegelijk. Ze zijn de meest verbonden generatie ooit, maar echte rusttijd weten ze niet zo gemakkelijk te vinden. Door het overmatige smartphonegebruik slapen ze vaak ook slechter, en ook dat maakt hen vatbaarder voor depressies.

Beter dan jongeren te verplichten om zich in de traditionele werkvisie te wringen, waardoor ze bijna vanzelfsprekend ongelukkig zullen worden, moet er nagedacht worden over oplossingen. Hun verwachtingen en het huidige werkbeeld zijn gewoon niet altijd even verzoenbaar. Er moet dringend meer aandacht komen voor dit probleem, want het komt razendsnel op ons af. Wat nu vooral nodig is, is een diepgaandere studie over het fenomeen. En een allesomvattend actieplan. Jongeren moeten weerbaarder gemaakt worden, maar we moeten ook bedrijven sensibiliseren. Doen we dat niet, dan ziet de toekomst er niet rooskleurig uit.”

(wordt vervolgd)

Posted in Geen categorie | Tagged , , , , , , , , , , , | Leave a comment

Burn-out en beelddenken (1)

—————————————————————————————————————————————————-
Binnenkort start opnieuw in Zutphen een serie workshops ‘beelddenken’ voor volwassenen met als titel: “Hoe kan ik sterker staan in een wereld die anders omgaat met informatie”. Wanneer? Op de donderdagmiddagen 4, 11 en 18 oktober en 1, 8 en 15 november 2018.
—————————————————————————————————————————————————
“Toen de Belgische zangeres Selah Sue eind 2015 een open brief schreef op Facebook over hoe depri ze zich voelde, plopten daar 22 duizend likes op binnen. (…) Eerder deden negen BN’ers in het tijdschrift Linda een boekje open over hun burn-out. Onder hen Hugo Borst, Martine Sandifort en Sophie Hilbrand, die over haar burn-out een vijfluik maakte voor BNNVara. Eén op de zeven Nederlanders kampt met burn-outverschijnselen, volgens de laatste cijfers van het Trimbos-instituut.”
Aldus een artikel in de Volkskrant dat ik deze zomer tegenkwam. Tja, en wat blijkt? Dat artiesten in bijna alle gevallen beelddenkers zijn! Vandaar dat ik zo blij was met dit bericht.

Beelddenkers vatbaarder voor een burn-out
Het is al weer heel wat jaren geleden dat mijn eigen kind een burn-out kreeg, werkelijk verschrikkelijk om aan te zien. In diezelfde periode kwam ik een vaste medewerkster tegen van Nel Ojemann, dé toenmalig meest deskundige in ons land over het verschijnsel beelddenken. Deze assistente vertelde me dat beelddenkers vatbaarder zijn voor een burn-out dan anderen! Ach, wat heeft mij dat toen getroost!
Inmiddels weet ik waarom en richt ik een deel van mijn workshops voor volwassen beelddenkers in voor juist dít pijnlijke aspect dat velen maar al te goed kennen.

Prachtige kwaliteiten maken kwetsbaar
De oorzaak ligt hem juist in de prachtige kwaliteiten van beelddenkers! Denk alleen al aan hun sterke sociale betrokkenheid. Sneller dan anderen merken ze ook de pijn op van een ander, van een collega of van wie dan ook. Gecombineerd met hun groot gevoel van rechtvaardigheid bedenken ze vervolgens oplossingen en nemen ze deze problematiek maar al te vaak mee naar huis. Als vervolgens de leidinggevende zijn handen hier niet aan wil branden, gaat dit ‘vreten’ aan onze beelddenker. En, voor je het weet belandt hij in een vicieuze cirkel van piekeren, boosheid, spanning en een groot gevoel van onmacht. Tja, dat zijn slechte ingrediënten om relaxt naar je werk te gaan.

Hulpvaardigheid en een burn-out
Een beelddenker laat zich maar al te snel over zijn grenzen trekken. Ik heb er werkelijk veel ontmoet met juist dít probleem. “Ach, die en die zit in de problemen, kom op”, zegt hij dan tegen zichzelf, “ik zet er wel even mijn schouders onder, huppakee!” Dit impulsief springen in de problematiek van een ander siert hem mateloos. Maar, als daarna met deze persoon zich weer andere problemen voordoen, zegt hij meestal geen nee. Dan kan zo’n beelddenker in de fuik terechtkomen van zijn eigen hulpvaardigheid.

Sommige beelddenkers verklaren dit dan door te zeggen: “Ik wil immers graag pleasen.” Maar ik vind dat wat al te gemakkelijk geformuleerd en behoorlijk negatief ten aanzien van zijn positieve instelling om anderen een helpende hand te bieden. Alleen een beelddenker met een negatief zelfbeeld en/of een gering gevoel van eigenwaarde, heeft inderdaad wel een extra probleem. Hij is dan beduidend kwetsbaarder waardoor hij zich snel over zijn grenzen laat trekken. Ook dat is een venijnig ingrediënt om een burn-out te gaan ontwikkelen.

(wordt vervolgd)

Posted in Geen categorie | Tagged , , , , , , , , , , , , , , , | Leave a comment

Adhd en school

Om te illustreren hoeveel pijn en moeite ouders vaak ondervinden met de school van hun Adhd-kind, heb ik hier wat stukken overgenomen uit een publicatie van Elze Versteeve, moeder, ondernemer en organisatieadviseur (Volkskrant, 12 juni 2018).

Vicieuze cirkel
“De afgelopen weken kwamen de actualiteit en mijn persoonlijk leven op een onprettige manier samen. De Tweede Kamer eist verbetering van het passend onderwijs terwijl docenten claimen geen tijd te hebben voor deze extra zorgplicht.

Mijn dochter van 14 heeft ADHD en passend onderwijs nodig. Haar hoofd is zo chaotisch dat ze het lastig vindt om op te letten. Van jongs af aan krijgt ze hierdoor veel kritiek op school, hetgeen haar leermotivatie niet ten goede komt. Haar gebrekkige motivatie zorgt ervoor dat ze geen hulp krijgt van haar docenten. Ze zeggen recht in haar gezicht hun tijd liever te besteden aan gemotiveerde leerlingen. Uitleggen dat mijn dochter juist extra aandacht en bekrachtiging nodig heeft in de strijd met haar chaotische hoofd, lijkt aan dovemansoren gericht. Zo is mijn dochter in een vicieuze cirkel terechtgekomen en blijft ze dit jaar voor het eerst zitten.

Er is veel positiefs over mijn dochter te zeggen. Ze is creatief, assertief en sociaal. Over tien jaar (…) gaat haar associatieve brein in haar voordeel werken. Om (nu) echter überhaupt een kans te maken op passend werk is een schooldiploma op haar eigen niveau noodzakelijk. Dat diploma moet ze halen in de periode dat haar ADHD een piek bereikt. Ze heeft dus hulp nodig: Passend Onderwijs. In plaats daarvan krijg ik herhaaldelijk het ‘verzoek’ om mijn dochter naar een andere school te sturen. Haar montessorischool gebruikte vorig jaar ‘het schoolsysteem’ als argument. Dit jaar adviseren ze een school met een lager niveau.

Passend onderwijs vergt andere meting ‘prestaties’
De gebrekkige onderbouwing van deze ‘adviezen’ en het uitblijven van interesse in de oorzaken van haar gedrag, wekken sterk de indruk dat deze school af wil van mijn onderpresterende kind. Pijnlijk. (…) Ook begrijpelijk. Wij beoordelen scholen immers vooral op de prestaties van de leerlingen.

Ik implementeer beoordelingssystemen in organisaties. Ik geloof in meten, maar onderken de gevaren. Mensen gaan zich gedragen naar wat wordt gemeten, beoordeeld en beloond. (…) Als je scholen voornamelijk beoordeelt op de prestaties van leerlingen, dan laten zij kinderen die (nog) niet presteren zo snel mogelijk ‘afstromen’ naar een lager niveau of uitstromen naar een zogenaamd beter passende school. (…)

Léren presteren
Dat brengt me op de vraag: wat willen we eigenlijk van onze scholen? Natuurlijk willen we prestaties. Maar willen we niet ook ruimte en aandacht voor onze onderpresteerders, laatbloeiers, dyslecten en ADHD’ers om in hun eigen tempo en op hun eigen manier te léren presteren? Niet alleen omdat we ook hun talenten nodig hebben, maar vooral ook omdat zij recht hebben op alle kansen? (…) Worden leerlingen ondersteund om op hun eigen cognitieve niveau te presteren? Mag dit ongestraft een jaartje langer duren? Als we scholen ook op dergelijke criteria gaan beoordelen, zullen de docenten van mijn dochter waarschijnlijk wél de tijd en creativiteit hebben om mijn dochter te leren presteren (…)”.

Posted in Geen categorie | Tagged , , , , , , , , | Leave a comment

Beelddenken en druk gedrag (3)

Alle Dagen Heel Druk
Gezellig, creatief en ondernemend, invoelend en geestig, zorgzaam en gevoelig. En super sociaal en energiek. Het lijkt alsof volwassen Adhd’ers alle eigenschappen van beelddenkers bezitten maar dan uitvergroot.
Helaas geldt dat ook voor de lastige kanten: zwart-witdenken, moeitevol plannen en organiseren, vergeetachtigheid, stress en angsten. Dit moge zo zijn, ik waardeer hen hoog als de meest kleurrijke beelddenkers die er zijn!

In een gezelschap kun je ze vaak al op afstand er uithalen vanwege hun open en spontane uitstraling en vrolijke gebabbel. En vanwege de mensen die hen omringen. Want hun verhalen weten ze altijd boeiend te maken door hun humor en originele kijk op dingen.
Vooral de dames herken je aan hun spraakwaterval. Onafgebroken tuimelen zij van de ene associatie naar de andere, hilarisch en onderhoudend. Ook uitputtend. Een niet-Adhd’er vindt dan al gauw dat die persoon ‘de hele ruimte vult’. Toch bedoelt de Adhd’er dit zeker niet, is zich hier ook niet van bewust.

Leerproblemen
Vaak gaat Adhd gepaard met leerproblemen. Zo liet Victor Reinier zich in mei openhartig interviewen door de Volkskrant waar hij vertelde dat hij maar liefst zes middelbare scholen had versleten. Hij was dyslectisch maar niemand herkende dat. Pas op zijn 18de werd dit geconstateerd. En kreeg hij Adhd-medicatie voorgeschreven.

Medicijngebruik en gedrag
“Opvallend is dat adhd-medicatie wel bij 70 procent van de kinderen positieve effecten heeft op het gedrag. Medicatie remt de hyperactiviteit en bevordert de concentratie. Maar dat vertaalt zich niet in betere scores op school. Medicatie vergroot wel de productiviteit, in de zin dat kinderen meer lees- en rekenopdrachten afronden als ze medicatie krijgen.” Aldus een ander artikel in de Volkskrant.

Autistische trekjes
Tot 1996 werd verondersteld dat, als je de diagnose Adhd wilde stellen, je moest kunnen uitsluiten dat er van autisme géén sprake was. Maar Hilde Geurts, bijzonder hoogleraar autisme, heeft hiernaar uitgebreid onderzoek gedaan en kwam tot de conclusie dat er vaak sprake is van een overlap.

Geworteld in zelfvertrouwen
Ik voel mij bevoorrecht dat ik Onno (53) en Mariella heb leren kennen, een vrolijk en gezellig stel waarvan Onno de Adhd’er is. Mariella heeft lange jaren last gehad van zijn onrust en autistische trekjes, maar bovenal van zijn extreem negatieve zelfbeeld. Inmiddels aanvaardt ze hem zoals hij is en begrijpt ze dat zijn gedrag uit onmacht wordt ingegeven.
In de loop der jaren is er tussen hen zoveel vertrouwelijkheid gegroeid dat hij het toelaat dat Mariella hem helpt zijn gevoelens te benoemen en zijn oordeel te nuanceren. Daarmee is hij nu beter toegerust om collega’s te begrijpen en relaxter met ze om te gaan. Mariella doet verder niet moeilijk als hij veel tijd besteedt aan wielrennen. En, indien nodig, helpt ze hem met het stellen van prioriteiten zodat zijn agenda niet langer meer bomvol staat.
De laatste jaren heeft Onno zich uitgebreid verdiept in ‘het verschijnsel beelddenken’. Dit is het vooral geweest waardoor hij geleidelijk aan milder naar zichzelf is gaan kijken.
Ach, deden meer Adhd’ers dat maar!

Posted in Geen categorie | Tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Leave a comment

Beelddenken en druk gedrag (2)

In het derde deel van deze serie, in juli dus, zal Adhd uitgebreid aan bod komen. Voorlopig belicht ik hier nog enkele verklaringen waarom volwassen beelddenkers zonder enige diagnose soms zo heel druk kunnen zijn.

Tijdsdruk
Het is de tijdsdruk die beelddenkers misschien wel het allermeest opjaagt. ‘Immers, zij leven niet in de tijd maar in de activiteit’, formuleerde een collega dit eens geestig. De veelal bevlogen beelddenker verliest zich namelijk meestal in zijn onderwerp, lijkt dan even helemaal van de wereld en realiseert zich pas laat dat de tijd bijna om is. Dat zorgt dan voor veel stress.

Enthousiasme
Een tweede factor om het drukke gedrag van beelddenkers te verstaan is dat zij behoorlijk opgewonden kunnen raken van dingen die ze leuk vinden. Als ik ongehinderd (in mijn eentje) een plantenmarkt of kwekerij oploop, zoek ik eerst overzicht door super snel eerst alles te bekijken. Intussen bedenk ik bij elke begeerde plant of er plaats is in mijn tuin en of de beoogde plek genoeg zonlicht heeft. Tegelijkertijd bekijk ik in gedachten of de bladvorm en -kleur wel past bij de rest. Verrukkelijk! Een ander echter wordt hier meestal tureluurs van…

Vermoeidheid
Zo kunnen vooral beelddenkende kinderen behoorlijk druk worden als ze moe zijn. Ook volwassenen blijven dit vaak doen. Zeker als er teveel ballen in de lucht moeten worden gehouden.

Chaos
Nog een reden waarom beelddenkers heel onrustig kunnen worden, is als zij het overzicht verliezen over wat ze moeten doen, niet meer weten waar te beginnen. Zodra iemand anders dan even een zetje geeft, lukt het om geleidelijk aan zicht te krijgen op wat moet worden gedaan.

Teveel impulsen
Een andere reden waarom beelddenkers zo bovenmatig druk kunnen zijn, is als ze teveel impulsen tegelijkertijd opdoen, zeker na een periode van redelijke rust. Gulzig ‘drinken’ ze als het ware alles op wat ze dan tegenkomen. Een uiterst vermoeiende zaak. Voor zichzelf en zeker voor hun omstanders.

Gericht op anderen
De voelsprietjes van de meeste beelddenkers staan min of meer constant naar buiten gericht. Dan denken ze: “Kom ik goed over?”, “krijgt de ander wat hij nodig heeft?”, “begrijpt hij mij?”, “zit hij wel goed in zijn vel?”, enzovoort. Dit gebeurt omdat hij een uiterst sociaal wezen is.

Alleen focussen helpt dan om dicht bij jezelf te blijven, om dus niet voortdurend weggetrokken te worden over de eigen grenzen heen. Van alle vaardigheden die ik mijn cliënten heb mogen meegeven in de loop der tijd is dit het geweest waarvan zij vertelden het meeste profijt te hebben gehad. Ook na langere tijd.

Bijna Adhd
Tot slot zijn er nog de ‘gewone’ drukke beelddenkers die eigenlijk alle dagen druk zijn, maar net niet druk genoeg om een diagnose te ontvangen. Zo eentje ben ikzelf. Ik geniet ervan als er veel productie uit mijn handen komt. Dit houdt me op de been ook als ik moe ben of me niet lekker voel. Maar ja, zulke periodes moeten wel worden afgewisseld door in alle rust de krant te lezen, te dagdromen of naar rustige muziek te luisteren.

Posted in Geen categorie | Tagged , , , , , , , , , , | Leave a comment