Er gaat niets boven hutten bouwen
Zo begon Mark Mieras zijn artikel in Trouw van jl. 24 december. Hij schreef dat het bergafwaarts gaat met ons creativiteitsvermogen volgens een recent Amerikaans onderzoek. Hierin werd het verloop van eigenschappen gevolgd bij 300.000 Amerikaanse leerlingen zoals reflectievermogen, originaliteit en out-of-the-box-denken in de periode 1990-2008. Deze kinderen werden weliswaar qua IQ 4% slimmer, hun vindingrijkheid, originaliteit en flexibiliteit gingen echter met 10 % achteruit. Als oorzaak werd gewezen op de snel veranderende speelcultuur op school evenals daarbuiten.
Een speelse cultuur: voorwaarde om te overleven
Volgens Mieras is het de hoogste tijd voor een offensief om de speelsheid weer in de jeugdcultuur terug te brengen en (!) in die van de volwassenen. “Een speelse cultuur is geen luxe maar een voorwaarde om te overleven! Culturele en door nieuwsgierigheid gedreven activiteiten blijken stresshormonen te beteugelen.”
Alsof dit onderwerp in de lucht hangt werd onlangs het nieuwste jeugdboek “Vuurbom” van Harm de Jonge aangeprezen als de meest terechte kandidaat voor een Griffel in 2012. Waarom? Omdat hij erin is geslaagd “om jongens weer de straat op te sturen, hun handen vies te laten maken en daardoor ècht wat te beleven.” (De Volkskrant 31-12-’11)
Op zoek naar avontuur
Juist onze beelddenkers, spelers van nature, moet je om deze redenen niet te lang stilzetten. Laat ze op school experimenteren met de leerstof, daag ze uit met prikkelende opdrachten en je zult er geboeide en betrokken leerlingen van kunnen maken. Wanneer je ook nog spannende verhalen vertelt, heb je ze helemaal voor je vak gewonnen. Dat is dan ook de reden dat ik ooit Aardrijkskundejuf ben geworden.
Deze behoefte ontdekte ook de volwassen beelddenkster Petra, collega ZKM-coach, tijdens een gemeenschappelijk intervisiemoment. Zij bracht als casus haar eigen verhaal in tijdens een workshop “Creatieve Gespreksvoering” en startte met de uitspraak: “Ik wil vluchten (verhuizen) uit mijn dorp omdat ik geen aansluiting vind bij mijn dorpsgenoten”.
Henk, onze gespreksleider introduceerde slechts één spelregel: het is verboden om onze mening te uiten. We konden haar dus alleen maar vragen stellen.
Fascinerend was het om te zien hoe snel Henk haar boven haar overtuiging uittilde (“Ik heb geen aansluiting in mijn dorp”). In plaats daarvan formuleerde zij “het verlangen naar avontuur in de ontmoeting met mensen die net als ik leergierig zijn”. Dit bleek voor haar een belangrijke waarde te zijn. Haar verhuizing zou daarbij kunnen helpen, maar niet noodzakelijkerwijs. Deze onverwachte helderheid heeft haar positieve energie gegeven en nieuwe kleur aan toekomstplannen.
AD(H)D’ers: avonturiers bij uitstek
De Amerikaan Thom Hartmann publiceerde al in 1992 zijn denkmodel over AD(H)D’ers als jagers in een agrarische samenleving om een positieve draai te geven aan het contrast van hun talenten met de eisen van een lineaire omgeving: “These individuals have the ability of rapidly shifting their focus and external attention and of holding multiple trains of thought. This ability causes difficulties when they must live and work in cultures in which farming – well-planned, predictable, organized and repetitive behaviors – is typical”.
Dit denkmodel helpt werkelijk om positief tegen dit type mens aan te kijken, onze avonturiers bij uitstek.
Volgende hoofdstukken: 20.Uitgesproken, 21.Inventief, 22.Grappig, 23.Energiek, 24.Intuïtief, 25.Spiritueel, 26.Inspirerend, 27.Betrokken, 28.Gevoelig voor schoonheid, 29.Veelal bescheiden, 30.Verhalenverzamelaar
