——————————————————————————————————————————————
Op de Volksuniversiteit te Zevenaar zullen er op drie avonden workshops worden gehouden voor volwassen beelddenkers (3 keer 2 uur): “Hoe kan ik beter omgaan met mijn anders-zijn”: 1 november, 8 november en 22 november 2016 (19:30-21:30 uur)——————————————————————————————————————————————
Nurture of nature?
Waarom blijft een groot aantal mensen in beelden denken ondanks de druk die zij ervaren op school om zich het lineaire denken eigen te maken? Al sinds ik zelf ontdekte dat ik een beelddenkster ben, heeft deze vraag me gefascineerd.
Omdat niemand het antwoord hierop weet, kan ik dit maar het beste proberen te begrijpen bij mijzelf. Mijn beide ouders waren beelddenkers en van hen heb ik natuurlijk als kind veel afgekeken. Bij mij is er dus zeker sprake geweest van de factor opvoeding, dus van ‘nurture’. Van mijn moeder bijvoorbeeld heb ik al vroeg geleerd om met een kunstzinnig oog naar de wereld te kijken. Bij mijn vader zag ik hoe heerlijk het is om mooie dingen te maken met je handen.
‘Nature’
Maar ik denk dat er nog meer antwoorden te vinden zijn op de vraag waarom (waarschijnlijk) 1 op de 5 kinderen het aangeboren beelddenken niet afleert. Het ‘tegen-de-stroom-in-denken’ van beelddenken moet dus voordelen hebben! Het kunnen kijken met een kunstzinnig oog houdt namelijk ook in dat je gevoelig bent voor schoonheid, dat je een duidelijke sensitiviteit daarvoor hebt. En ook handigheid is iets waarmee je geboren wordt.
Van kindsbeen af maken deze eigenschappen mij gelukkig, dagelijks zelfs. En juist deze kwaliteiten blijken kenmerkend te zijn voor veel beelddenkers! Met andere woorden: dankzij deze aangeboren aanleg (‘nature’) en het voorbeeld van thuis heb ik waarschijnlijk al vroeg een negatief oordeel geveld over het schoolse denken met zijn eenzijdige logica, rationaliteit en nauwgezette systematiek. En ben ik dus blijven denken in beelden.
Sensitiviteit: een typisch vrouwelijk fenomeen?
Geenszins!
Dat sensitiviteit bij beelddenkende mannen voorkomt, kun je ondermeer opmerken uit de woorden van Toots Thielemans, de grote jazzmusicus die onlangs op hoge leeftijd overleed. Tim Welvaars, zelf ook mondharmonicaspeler, vertelde dat Toots hem ooit deze raad gaf:
“Leer de toon te voelen door die tien minuten achter elkaar te spelen. “Dan wórdt je die toon. Je lichaam gaat dan net als die troon trillen en als je die trilling voelt, dan speel je alles mooi.”
Overigens, onderzoek van Elaine Arons heeft uitgewezen dat evenveel mannen als vrouwen meer dan gemiddeld sensitief zijn. Het volgende blog zal dan ook gaan over drie generaties van dergelijke mannen.
Spelfouten en langzaam lezen
Gevoeligheid voor bovengenoemde eigenschappen, ook die van muzikaliteit, komen vanuit de rechter hersenhelft. Dat verklaart wellicht waarom veel van deze mensen begaafd zijn op dat gebied maar moeite hebben met spellen en lezen (activiteiten die horen bij de linker hersenhelft).
Bij beelddenkers blijken de beide hersenhelften minder goed samen te werken. Hierdoor maken zij spelfouten, vergissingen die lijken op dyslectische verschijnselen maar dit toch niet zijn. Veel van hen lezen bovendien langzaam. Op sommige momenten kosten deze bezigheden meer moeite dan op andere. Dit hangt samen met verschillen in hun gemoedstoestand en/of fysieke gesteldheid. Of, minstens zo belangrijk, van wat ze juist daarvóór hebben gedaan. Als zij bijvoorbeeld net intensief creatief werk achter de rug hebben (met de rechter hersenhelft) zullen ze relatief veel fouten maken. Zodra ze echter optimaal geconcentreerd zijn, lukt het meestal wel om foutloos te spellen en met een grotere concentratie te lezen.
Alleen wanneer dyslectische verschijnselen bij het spellen zich blijven voordoen ondanks extra oefening, een goede fysieke gesteldheid en de afwezigheid van stress, pas dan is er sprake van dyslexie.
Met een frisse blik
Wat beelddenkers helpt om de overgang te vergemakkelijken van creatieve naar meer precieze werkzaamheden is jongleren. Dit bevordert de samenwerking tussen beide hersenhelften. En dat is niet alleen verstandig, het is ook leuk om te doen én het zet je lijf in beweging. Dit alles zorgt ervoor dat je letterlijk met een frisse blik aan de volgende klus kunt beginnen.
