Beelddenken versus lineair denken
Het is nu enige tijd geleden dat ik op het internet een schitterend filmpje tegenkwam over een zwerm spreeuwen. Dit inspireerde mij om te dienen als ontwerp voor mijn nieuwe website, schitterend uitgewerkt door Linde Ex zoals hierboven te zien is.
Aan het eind van dat filmpje was toen tegen de achtergrond van die fascinerende spreeuwendans een condensstreep te zien, achtergelaten door een vliegtuig, langzaam omhoog stijgend.
In mijn beleving illustreerden deze twee beelden fantastisch hoe het denken van beelddenkers zich verhoudt tot dat van het onderwijs. Dat van het ogenschijnlijk ongestructureerde van beelddenkers (te vergelijken met een dansende spreeuwenzwerm) tegenover het meer rechtlijnige denken van de zogenaamde “lineair denkenden” (te vergelijken met een rechte condensstreep).
In het onderwijs namelijk, vanaf groep 1 tot en met het beroeps- en academisch onderwijs denkt men voornamelijk met behulp van talige begrippen. De lesstof wordt bovendien systematisch opgebouwd en gedoseerd in kleine tussenstapjes. Beelddenkers raken hierdoor op zijn minst in verwarring omdat zij eerst het overzicht nodig hebben van het geheel, de context van de lesstof. Wanneer zij daarom voortdurend worden geconfronteerd met deze vorm van onderwijs ontwikkelen zich bij hen, in het ongunstigste geval, gedrags- en/of leermoeilijkheden, een burn-out of overmatige stress.
Om hierover nu een groter publiek duidelijkheid te verschaffen, ben ik in 2011 begonnen met dit blog. Op dit moment is het boekje hierover van mijn hand nu klaar en in handen gelegd van drie meelezers. Als het weer bij mij terugkomt, ga ik een uitgever zoeken. De titel ervan luidt:
Hoe je zorgleerlingen vleugels geeft
& iedereen om hen heen;
Handreiking aan docenten
Met ‘iedereen’ wordt hier bedoeld: de zorgleerling (in heel veel gevallen zijn dat beelddenkers), de docent èn de overige leerlingen. De aanleiding om dit te schrijven is de wet op het Passend Onderwijs die op 1 augustus a.s. rechtsgeldig wordt.
Ik heb bij het schrijven van dit boekje kunnen putten uit de verhalen die beelddenkers mij in de loop der tijd hebben toevertrouwd, verhalen van kinderen, van jongeren en volwassenen.
Gelijktijdigheid
Zo vertelden kortgeleden twee verschillende volwassenen, onafhankelijk van elkaar, bijna identieke verhalen. Dolf is student bedrijfskunde van 23, Annabel planologe en 37 jaren jong. Beiden kwamen hier om te worden geholpen bij het aanbrengen van structuur in respectievelijk hun studie en werk.
Alle prikkels, ideeën en gevoelens komen bij een beelddenker namelijk min of meer gelijktijdig binnen. (Dus niet systematisch en achtereenvolgend, in kleine stapjes gedoseerd.) Frappant is dat zowel Dolf als Annabel hiernaast ook een manier zochten om rust te vinden in hun drukke hoofd. En om handreikingen om beter bestand te zijn tegen stress en gevoelens van onzekerheid.
Als dansende spreeuwen
De kunst van deze structurering is dat zij hun creativiteit behouden, de een als bedenker van vormen van duurzaam ondernemen, de ander als projectmanager in haar bedrijf. Zij willen immers blijven ‘dansen’ omdat dit nu eenmaal in de aard ligt van beelddenkers. Met behulp van mindmapping gaan zij nu leren hun gedachtespinsels overzichtelijk te maken. Deze vondst van Tony Buzan volgt de lijn van hun creatieve denken, is in één oogopslag te overzien èn leuk om te ontwerpen. Zo’n ‘trefwoordenkaart’ gaat hen helpen bij het maken van samenvattingen van leerstof of besprekingen, bij het in kaart brengen van hun eigen ideeënstroom en het presenteren daarvan.
Hiernaast zal een speciale plaats worden ingeruimd voor hun gevoelens. Focussing zal daarin een belangrijke rol gaan spelen, de volwassen variant van het kinderfocussen dat in het vorige blog ter sprake kwam.
