Pien van den Boorn, ZKM-coach en trainer van dyslectici en beelddenkers.

Ondernemen, onderzoeken, nieuwsgierig, weetgierig, ontdekken, verlangend te weten, interesse voor nieuwe dingen, ontwerpen, uitvinden, altijd bezig, zoeken nieuwe uitdagingen, goed in het bedenken van oplossingen, bezield, creatief, betrokken

Groeten uit Sauerland

Vakantietijd
Tijd bij uitstek om op ontdekkingstocht te gaan in andere culturen, andere landschappen, andere gewoontes. Zo ontdekten wij onlangs in Sauerland dat je ouderwets handgebreide sokken kunt kopen, gewoon bij de supermarkt om de hoek! En zo verraste mij ook dit bovenstaande verbodsbord aan het begin van een prachtig wandeltraject.
Als beelddenker belagen mij dan meteen allerlei vragen bij het zien van zo’n bord, vragen zoals: je hondje mag hier dan wel plassen, toch? En: zouden mensen hier echt van tevoren eerst elders hun hond uitlaten om pas daarna dit bord te passeren? En wat doen ze dan als dit hondje er toch illegaal eentje draait?

Deze weet- of nieuwsgierigheid, dit verlangen om te weten, is zo kenmerkend voor beelddenkers: ze tonen altijd weer interesse voor nieuwe dingen. Vandaar dat het er wemelt van adhd’ers, dyslectici en (hun niet gediagnosticeerde) familieleden bij ontwerpers, uitvinders, entertainers en ondernemers.

Onderzoeken
In een onlangs verschenen poster van uitgeverij Pica wordt er nu eindelijk eens nadruk gelegd op een aantal pluspunten van adhd’ers. Want, zo staat er: “Ad(h)d is meer dan Alle Dagen (Heel) Druk of Alle Dagen Dromerig!” Zo lees je daar ondermeer dat zij ondernemend zijn en van alles willen onderzoeken.
En daar is dan wel een grote portie nieuwsgierigheid bij nodig! Zo zei een jonge beelddenker vandaag tegen me: “Zelf ontdekken is het leukste wat er is!” Ze zijn dan ook altijd bezig, fysiek of in gedachten, en gaan daarmee op zoek naar nieuwe uitdagingen.

Groot percentage ondernemers
Gemiddeld zitten er in elke klas wel minimaal twee kinderen met dyslexie. Regelmatig kom ik verslagen tegen over een Amerikaans onderzoek waaruit blijkt dat het percentage dyslectici onder ondernemers wel kan oplopen tot 40 %. Als je hier dan ook nog eens al die andere beelddenkers bij telt die geen enkele diagnose hebben, kom je ongetwijfeld uit op een overgrote meerderheid van ondernemers die ook nog beelddenkers zijn.

Goed in het bedenken van oplossingen
Vlak bij mij woont er een adhd’er, een naar eigen zeggen volkomen atechnische man. Meerdere winters werd hij geplaagd door vochtplekken aan de binnenkant van zijn nieuwe zolder. Dit probleem wordt door kenners omschreven als een berucht moeilijke om op te lossen. Deze buurtgenoot heeft diverse mensen om raad gevraagd, aan een aannemer, een architect, een installateur en een aantal technische vrienden. Maar deze mensen kwamen er geen van allen uit. Hijzelf was uiteindelijk degene die met een oplossing is gekomen, gedreven door zijn zorg om de zolder en zijn aangeboren nieuwsgierigheid.

Als je dit dan vergelijkt met een verslag van twintig geleden (hier beneden) en leest hoe er toen werd aangekeken tegen dit type kind, dan lijkt het mij de moeite waard om eens met nieuwe ogen te gaan kijken naar beelddenkers door wat meer op hun verdere levensloop te letten.

“Er zijn kinderen die, tot de basisschoolleeftijd, worden omschreven als weetgierig en bezield, creatief en betrokken. Later, in het basisonderwijs, krijgen ze vaak het stempel: onoplettend, concentratiezwak, fantasierijk, egocentrisch en soms zelfs lui en dom.” (uit: Herman van Esbroeck, onderwijspedagoog, symposiumbundel, Maria Krabbe Stichting 1994)

Volgende hoofdstukken: 12.Speels, 13.Impulsief, 14.Tijdloos, 15.Sfeergevoelig, 16.Verbonden met de natuur, 17.Praktisch, 18.Doorzetter, 19.Avontuurlijk , 20.Uitgesproken, 21.Inventief, 22.Grappig, 23.Energiek, 24.Intuïtief, 25.Spiritueel, 26.Inspirerend, 27.Betrokken, 28.Gevoelig voor schoonheid, 29.Veelal bescheiden, 30.Verhalenverzamelaar

Fijnbesnaard, gevoelig, intens levend, enthousiast, opmerkzaam voor de gevoelens van een ander, sensitief, hooggevoelig, hoogsensitief, Hoog sensitief Persoon (HSP), voelen namens zichzelf en namens de ander, in stereo voelen, teveel antennes, binnenstebuiten leven, Focusing, burn out, Elaine Aron, schuld- en minderwaardigheidsgevoelens, het hoogsensitieve kind

Gevoelig, sensitief
In mijn ervaring zijn beelddenkers over het algemeen fijnbesnaard en gevoeliger dan anderen. Zij beschikken over een rijk gevoelsleven. Intens staan zij in het leven, kunnen super enthousiast reageren en nagenieten van gebeurtenissen. Wat mij hierbij telkens opnieuw treft is hun opmerkzaamheid voor de gevoelens van een ander!
Een deel van hen is supergevoelig. Tenminste een zintuig blijkt dan nog fijner afgesteld op de omgeving, hetzij voor geluiden, geuren, licht, warmte of koude, kleurnuances of sfeer, enz.

In stereo voelen
Ik was als klein kind altijd meer bezig met de juf, dan met mijzelf op momenten dat betrokkenheid van de leerlingen werd verwacht. Ik keek als het ware met haar ogen naar de klas en luisterde met haar oren naar wat er werd gezegd. Het was zelfs meer dan dat. Ik dacht in die tijd zelfs zeker te weten wat zij voelde en wat zij dacht. Daarom kon ik anticiperen op wat zij graag wilde horen. En dat lukte goed.

Ik blijk dan ook een HSP te zijn oftewel een hoogsensitief persoon. Dit liefdevolle begrip is door de Amerikaanse psychotherapeute Elaine Aron in 1996 aan de wereld geschonken. Haar onderzoeksresultaat is in 2002 in Nederland verschenen onder de titel: “Hoog Sensitieve Personen; Hoe blijf je overeind als de wereld je overweldigt”.
Een hoogsensitieve beelddenker heeft over het algemeen de neiging om in stereo te voelen, voor twee te leven: namens zichzelf en namens de ander die tegenover hem zit. Sommigen noemen dit verschijnsel “binnenstebuiten” leven, teveel antennes hebben, allemaal pogingen om te omschrijven wat voor anderen moeilijk is voor te stellen.

Antennes teveel naar buiten gericht
Ellen (36), een beelddenkster, tevens hoog sensitief persoon (HSP) vertelde mij eens dat zij zich even terugtrekt in haar lijfelijke binnenkant zodra zij in een gesprek merkt dat zij haar evenwicht dreigt te verliezen. Daarbinnen is het altijd veilig en daar kan ze haar buitenwereld weer in het goede perspectief krijgen. Als ze dit niet geregeld beoefent, blijven haar antennes voortdurend uitstaan naar buiten, ten koste van zichzelf.
Ellen is een focustrainer, dus vertrouwd met Focusing, een uiterst eenvoudige methode, ontwikkeld door Eugene Gendlin in Amerika (http://www.focussen.nl/).

Leer als HSP maar eens zonder hulp een gezonde grens te trekken tussen je betrokkenheid op de ander en je eigen begrensdheid! Dat lukt niet zomaar. Helaas weten daarom veel beelddenkers uit eigen ervaring hoe een burn out vanbinnen voelt.

Elaine Arons ontdekking
“In praktische zin is het volgens Aron belangrijk dat HSP’s zich enerzijds bewust worden van die aangeboren eigenschap. Anderzijds dat ze hun levenswijze hieraan leren aanpassen door meer rust te nemen, vaker alleen te zijn of de natuur op te zoeken en door overprikkeling te beperken zoals die van drukke, competitieve omgevingen. Ook dienen zij schuld- of minderwaardigheidsgevoelens over hun inherente beperkingen los te laten en doen zij er beter aan niet te trachten zich te conformeren aan het gedrag van niet-HSP’s, zoals vaak door hedendaagse reguliere therapeuten wordt verlangd.” (Uit: Wikipedia)

Aron is zelf een HSP en beschrijft deze aanleg daarom van binnenuit. Haar boek over het hoogsensitieve kind is eveneens bijzonder aan te bevelen!

Volgende hoofdstukken: 11.Nieuwsgierig, 12.Speels, 13.Impulsief, 14.Tijdloos, 15.Sfeergevoelig, 16.Verbonden met de natuur, 17.Praktisch, 18.Doorzetter, 19.Avontuurlijk , 20.Uitgesproken, 21.Inventief, 22.Grappig, 23.Energiek, 24.Intuïtief, 25.Spiritueel, 26.Inspirerend, 27.Betrokken, 28.Gevoelig voor schoonheid, 29.Veelal bescheiden, 30.Verhalenverzamelaar

Druk, vol in het hoofd, lichamelijke onrust, veel associaties, herinneringen, dromen, ideeën, rusteloos, deze houden hem uit de slaap, snel afgeleid, een andere leerstijl: moeten bewegen om te leren, letterlijk woordjes stampen, plezier beleven

Mijn hoofd voelt als een snelweg
Dit vertelde Christina Zavalloni eens aan een interviewer. Als je hieronder haar filmpje bekijkt, zul je werkelijk iets gaan begrijpen van wat deze zangeres bedoelde!

Misschien niet zo spetterend als hierboven, toch voelt het hoofd van elke beelddenker dikwijls druk, zelfs bomvol, al dan niet vertaald in lichamelijke onrust. Er zijn ook zoveel associaties, herinneringen, dromen en gebeurtenissen die aan elkaar moeten worden gekoppeld. En even zoveel ideeën om te doen. Dat is het wat hem zo rusteloos maakt. Hij heeft dan ook meestal wel één nieuw project op stapel staan.

Jeroen (8) toonde al jong deze eigenschap. Hij was ooit superdruk bezig met het ontwerpen van een boomhut achter in de tuin. Dit denkwerk hield hem uit de slaap. Toen vroeg zijn opa een bouwtekening hiervan te maken. Samen zouden ze die dan gebruiken om er een echte hut van te maken. En wat een lol hebben die twee niet gehad! Toen de boomhut er eenmaal stond, moet je niet denken dat hij er veel in heeft gespeeld. Het creatief en samen ambachtelijk bezig zijn was echt het leukste deel.

Snel afgeleid
Het is dan ook niet verwonderlijk dat veel leerkrachten klagen over het snel afgeleid zijn van deze kinderen. Wil je ze weer bij de les krijgen, noem dan geduldig (en vooral vriendelijk) hun naam en wacht op oogcontact. Dan maak je kans dat ze uit hun wolkje neerdalen om weer deel te nemen aan de dingen om hen heen. Echt waar, de meesten zullen die afleiding steeds beter leren beheersen naarmate ze ouder worden. En zeker als de les voor hen boeiender wordt, dus minder eenzijdig verbaal!

Een andere leerstijl
Dat drukke bezig zijn heeft nog een andere dimensie. Mensen met deze aanleg hebben het gewoon nodig om te bewegen om creatief te zijn. Zo ga ik het liefste poetsen als ik iets moeilijks heb te verwerken. Alleen dan krijg ik de boel weer op een rij, krijg ik overzicht.

Het zijn vooral de jongens die beweging nodig hebben om te kunnen leren. Hun leerstijl is nu eenmaal anders dan die van de meeste leerlingen. De Nederlandse onderwijsmethodes, gericht op de grootste groep, zijn door talige, lineaire mensen ontwikkeld. Deze gaan ervan uit dat kinderen het gemakkelijkst stapje voor stapje kunnen leren, via het detail naar het geheel. Voor een onbekend aantal beelddenkers echter geldt dit juist andersom. Zij leren van nature via het geheel naar de details.

In de oudheid kenden mensen ellenlange teksten uit het hoofd. Deze werden gezamenlijk en hardop ingeoefend op een vaste cadans of melodie, gebruikmakend van verhalen (dus van beelden!) en van bewegingen. Allemaal technieken dus die door onze rechter hersenhelft worden geactiveerd! (Tony Buzan: “Gebruik je geheugen”)

Laten we weer gaan doen zoals vroeger. Help kinderen de hoofdsteden van Europa er letterlijk in te “stampen” of hun woordjes Frans en Duits. Het zal succes brengen. Ook aan de andere leerlingen. En dan heb ik het niet eens over de gezamenlijke lol hierbij! En misschien behoort het samen plezier maken wel tot de essentie van het ware leren!

Volgende hoofdstukken: 10.Gevoelig, 11.Nieuwsgierig, 12.Speels, 13.Impulsief, 14.Tijdloos, 15.Sfeergevoelig, 16.Verbonden met de natuur, 17.Praktisch, 18.Doorzetter, 19.Avontuurlijk , 20.Uitgesproken, 21.Inventief, 22.Grappig, 23.Energiek, 24.Intuïtief, 25.Spiritueel, 26.Inspirerend, 27.Betrokken, 28.Gevoelig voor schoonheid, 29.Veelal bescheiden, 30.Verhalenverzamelaar

Lineair denken tegenover beelddenken, brainstormen, creativiteit nodig bij het bedenken van spelletjes, oplossingen, organiseren van een feestje, inrichten, knutselen, lesgeven, kunstenaar zijn, maar NIET…het doen van een Cito-toets!

Van A naar Beter
Als je op de snelweg bent, ga je regelmatig de tekst onderdoor: www.vanAnaarBeter.nl met de vraag: “Blikschade? Zoek een parkeerplaats”.

Mensen die systematisch denken, dus actief zijn met hun linker hersenhelft zullen deze woorden heel logisch vinden. Ikzelf ben behoorlijk actief in die andere kant van mijn hersenpan en vraag me telkens af hoe je die tekst toch zou moeten lezen. En ik kom er niet achter.

Zo stel ik me voor dat ik een botsing heb gehad. Heb ik een whiplash of ligt mijn auto in puin, dan hoef ik niets te doen, denk ik dan. Maar kan ik me nog enigszins verroeren en heeft mijn auto alleen wat blikschade, ja dan zou ik aan de kant moeten gaan. Tot zover hele verstandige lettertjes.

Enorme mazzel
Maar hoe dan verder? Hoe zoek je een parkeerplaats als je zit na te trillen van de schrik? Bovendien, je moet toch wel enorme mazzel hebben om alleen maar blikschade over te houden in een botsing waarbij 120 kilometer per uur werd gereden! Dat moet gevierd worden en dit kun je inderdaad maar het beste meteen doen op een parkeerplaats, niet?

“Nee!”, roep ik dan hard tegen mezelf, “de tekst suggereert dat je een website aanklikt”! Maar ja, als ik nu geen IPod bezit, dan heb ik dus echt een probleem.

Als ik zo onderweg hierover zou blijven doorpiekeren, gaat me dit gegarandeerd blikschade opleveren! Ja en dan vraag ik me af: welke lobbygroep zal hierachter zitten?

Creatief denken
Beelddenkers worden meestal wel herkend als creatieve mensen. Maar vaak wordt daarbij de denkfout gemaakt dat je dan dus goed moet kunnen tekenen.

Maar tekenen is slechts één uitingsvorm. Kinderen laten hun creativiteit al jong zien door als eersten iets leuks te bedenken bij het spelen. Volwassen beelddenkers tonen dit graag in het samen brainstormen of oplossingen zoeken voor ingewikkelde vraagstukken.
Creativiteit heb je ook nodig als je een feestje organiseert of een nieuwe inrichting van je huis of tuin bedenkt. En wat te denken van knutselen? En vergeet dan vooral ook niet de creativiteit van een leraar om boeiend les te kunnen geven of om kunstenaar te heten!

Niet zoveel nadenken bij een Cito-toets!
De “right side brained people”, dus onze beelddenkers, lezen teksten dan ook met meer creativiteit. Neem de meerkeuzevraag van een Cito-toets: “Een veld van 5 bij 10 meter. Hoeveel meter moet ik lopen om 5 rondjes te lopen?”
Als antwoord hierop kan gekozen worden uit de mogelijkheden: a) 100 m., b) 120 m.,
c) 140 m. of d) 150 m.
Een beelddenker associeert zijn te lopen rondjes met die in de gymzaal en antwoordt daarom met c, dus met 140 meter. Als argument geeft hij: Je loopt nooit rechte hoeken en snijd die dus af. Het goede antwoord is daarom het dichtst bij 5x de officiële omtrek (150 m), dus dat moet dan 140 meter zijn.

Hoe vaak krijgen deze kinderen dan niet te horen: “Je moet niet zoveel nadenken!” Bizar of niet?

Volgende hoofdstukken: 9.Altijd bezig, 10.Gevoelig, 11.Nieuwsgierig, 12.Speels, 13.Impulsief, 14.Tijdloos, 15.Sfeergevoelig, 16.Verbonden met de natuur, 17.Praktisch, 18.Doorzetter, 19.Avontuurlijk , 20.Uitgesproken, 21.Inventief, 22.Grappig, 23.Energiek, 24.Intuïtief, 25.Spiritueel, 26.Inspirerend, 27.Betrokken, 28.Gevoelig voor schoonheid, 29.Veelal bescheiden, 30.Verhalenverzamelaar

Toenemende taligheid binnen het onderwijs, meisjes zijn taliger, woordvindingsproblemen, dinges, omdraaiingen van klanken, vertaaltijd, Cito-toetsen, meerkeuzevragen, formulieren invullen

Meisjes zijn slimmer?
Met deze tekst (zonder vraagteken) opende deze week Feite Hofman een uiterst geestige column in het Tijdschrift voor Remedial Teaching (jaargang 19; 2011, nummer 2). Dit tijdschrift wordt bijna alleen door vrouwen gelezen. Remedial teachers zijn nu eenmaal voornamelijk dames. Dit kopje is dus een schot voor open doel? Ik denk dat Feite de ware coach in ons wil prikkelen. Hieronder mijn reactie aan hem naar aanleiding van een dieptriest, waar gebeurd verhaal dat ik onlangs hoorde.

Hij kon niet leren
Teun (39), succesvol bedrijfsleider binnen een metaalbedrijf is al anderhalf jaar overspannen. Zijn zoontje van 6 heeft de diagnose adhd gekregen. Vader moest ook maar aan de Ritalin. “Dat doe ik niet,” was zijn reactie, “ik ben toch niet gek?!”

Teun was, tot aan zijn burn out, een uiterst sociale, spontane knul met een grote schare vrienden en een pracht van een vrouw. Als klein kereltje heeft zijn moeder hem naar het speciaal onderwijs moeten sturen vanwege dyslexie. “Hij kon niet leren”, heette dat toen. Zijn zus daarentegen kon wel “goed leren” en werd het troetelkind van moeder. Hoe de kinderziel van Teun dit heeft opgepakt laat zich gemakkelijk raden. Hoe het kind in hem op dit moment opnieuw lijdt eveneens!

De taligheid in het onderwijs neemt toe
De leerkrachten in het basisonderwijs zijn tegenwoordig bijna allemaal juf. En meisjes zijn nu eenmaal taliger dan jongens, heeft hersenonderzoek aangetoond.

Steeds vaker lezen we verslagen in de krant dat meisjes op school beter presteren dan jongens. Dus, zegt men algauw: meisjes zijn slimmer. Teun’s moeder was geen uitzondering. Teun had moeite met het schoolvak taal en “kon dus niet leren”. Een verhaal waarbij je de tranen in de ogen schieten, niet?

Geen kraan die er naar haait
Bij dyslectici, adhd’ers en andere beelddenkers (zonder enige diagnose) zijn het hun ogen die hen de meeste informatie geven. De taal die daar soms voor nodig is komt pas later. Associaties helpen enorm om bij hen het denkproces in gang te zetten en om het werkgeheugen te voeden. Want er moet immers naarstig worden gezocht naar woorden die passen bij het denkbeeld.

Het is een veel voorkomende denkfout dat beelddenkers niet talig zouden zijn Ikzelf ben daarvan het bewijs. Ik houd van vreemde talen, lees veel en schrijf een weblog. Toch wemelt het in mijn spreektaal van woorden als “dinges” als ik weer eens niet op het goede woord kan komen. Ik zeg aan tafel ook zonder enige schroom: “Leg je billetjes maar op mijn schortje”. Geen kraan die daar naar haait, wel?

De niet talige, exacter aangelegde beelddenker heeft hier nog veel meer moeite mee. Het kost hem ook veel meer “vertaaltijd” om de juiste woorden te vinden.

In Cito-toetsen zien beelddenkende kinderen ook altijd meer mogelijkheden dan anderen in de meerkeuzevragen ervan. Zo worstelen volwassen beelddenkers met formulieren! En daarover gaat het volgende hoofdstuk.

Volgende hoofdstukken: 8.Creatief, 9.Altijd bezig, 10.Gevoelig, 11.Nieuwsgierig, 12.Speels, 13.Impulsief, 14.Tijdloos, 15.Sfeergevoelig, 16.Verbonden met de natuur, 17.Praktisch, 18.Doorzetter, 19.Avontuurlijk , 20.Uitgesproken, 21.Inventief, 22.Grappig, 23.Energiek, 24.Intuïtief, 25.Spiritueel, 26.Inspirerend, 27.Betrokken, 28.Gevoelig voor schoonheid, 29.Veelal bescheiden, 30.Verhalenverzamelaar

Contextdenken, jong ogend, verteller, druktemaker, veelzijdig, workaholic, in één oogopslag overzien, troubleshooter, zoekt beroepen waarin het snel doorgronden en oplossen van ruimtelijke problemen centraal staat, overziet vliegensvlug, reageert met intuïtie, heeft vaak stress, haast, snelle ingevingen, reageert impulsief, spreekt voor zijn beurt, roept irritatie op, stoot zich, denkt snel klaar te zijn, wordt niet begrepen, botst met omgeving

Over contextdenken gesproken
Laatst zat ik met Herman (62) aan de koffie. Als onvervalste Adhd’er en beelddenker oogde hij veel jonger voor zijn leeftijd. Een echte verteller. Zo vernam ik dat hij ooit topondernemer was in de wereld van de rioolontstopping met slechts het diploma van de LTS op zak. Daar heeft hij uiteindelijk 200 mensen aangestuurd en deels opgeleid. In zijn vrije tijd volgde hij allerlei cursussen om zich te bekwamen in de zijpaden van zijn werk, zoals het zich inleven in het gedrag van ratten. Een behoorlijke druktemaker dus, veelzijdig en workaholic.

In één oogopslag overzien
Er zijn hem in dat bedrijf een aantal topfuncties aangeboden, vertelde hij. Deze weigerde hij echter omdat hij dan het boeiendste deel van zijn werk zou kwijtraken: het snel en adequaat overzien van waar de rioolproblematiek vandaan komt in de huizen van klanten.

Hij heeft een jaarlang overspannen thuisgezeten. Wijzer geworden houdt hij zich nu alleen nog maar bezig met de ingewikkeldste gevallen. En daarin ligt zijn grote passie. Een echte troubleshooter dus!

Troubleshooters
Zo ken ik er wel meer in de wereld van machines, de medische wereld of die van de bouw. Nel Ojemann was niet toevallig de dochter van een aannemer.
Voor beelddenkers zitten hierin veel favoriete beroepen waarin wordt vereist te kunnen denken in een ruimtelijke context.

Vliegensvlug
Ruimtelijk inzicht (contextdenken) is hier weliswaar van belang, maar de snelheid waarmee dit gebeurt is minstens zo belangrijk! Zet een beelddenker in een gevaarlijke situatie, hij ziet meteen de nooduitgang of maakt er eentje.

De lineaire denker tegenover de beelddenker
De andere, lineaire denker moet eerst het een en ander “op een rijtje” zetten. En ook dat kan redelijk snel. Maar de beelddenker doet het meer op zijn intuïtie en heeft hierin dus een voorsprong. Neem nu het werk van een ambulancebroeder waarin elke minuut telt. De beelddenker daaronder zal in een levensbedreigende situatie vliegensvlug kunnen besluiten. Pas achteraf zal hij dit denkproces kunnen beredeneren.

Snelheid heeft zijn prijs
Een beelddenker verliest zich dikwijls in de tijd, raakt dan sneller gestrest, heeft in elk geval erg vaak haast.

Hij is iemand die razendsnel een ingeving krijgt, reageert dan impulsief en spreekt dus voor zijn beurt en roept hiermee vaak irritatie op bij de omstanders.

In één oogopslag overziet hij een situatie. Zijn lichaam echter heeft een eigen, langzamer ritme. Daarom stoot hij zich heel vaak.

Het beelddenkende kind denkt op school vaak al snel klaar te zijn met een werkje. Het eindplaatje is er immers al meteen in het hoofd. De uitvoering ervan is echt een ander verhaal! Dit vereist een systematisch, gestructureerd denken en dito praten en luisteren. En…bij de toehoorder veel geduld!

Botsen met de omgeving
Botsingen die hieruit voortkomen, kennen helaas ook veel volwassen beelddenkers.
Niet zelden worden beelddenkers niet begrepen of volkomen verkeerd ingeschat. Hun verhaal komt gewoon niet over. Wat er allemaal aan constructiefs en origineels in het hoofd zit, blijft verborgen voor de wereld.

Volgende hoofdstukken: 7.Soms talig, soms niet, 8.Creatief, 9.Altijd bezig, 10.Gevoelig, 11.Nieuwsgierig, 12.Speels, 13.Impulsief, 14.Tijdloos, 15.Sfeergevoelig, 16.Verbonden met de natuur, 17.Praktisch, 18.Doorzetter, 19.Avontuurlijk , 20.Uitgesproken, 21.Inventief, 22.Grappig, 23.Energiek, 24.Intuïtief, 25.Spiritueel, 26.Inspirerend, 27.Betrokken, 28.Gevoelig voor schoonheid, 29.Veelal bescheiden, 30.Verhalenverzamelaar

Zien in samenhang, opmerkzaam, alles overzien in een oogopslag, perfectionisme, globaal waarnemen, globale lezer, weidt uit in gesprekken, heeft moeite met de rode draad, met opruimen, met het onthouden van losse woordjes, feiten, namen, spellingregels en de tafels

Van de rand af kieperen
Als je een tekening wilt maken, zorg je eerst dat je weet waar de rand van het papier zit. Zo niet, kiepert uiteindelijk je tekening van de rand af. Dat bedoelen we met het woord contextdenken, iets zien in zijn samenhang.

Een beelddenker heeft dit “randje” extra nodig, dus het overzicht over het geheel van gegevens. Hij is immers behoorlijk opmerkzaam, ziet alles, en dat ook nog meestal in één oogopslag. Misschien is het hierom dat veel beelddenkers geneigd zijn tot een zeker perfectionisme. Voeg hier nog wat faalangst aan toe en het plaatje is compleet.

Globaal lezen
Tegelijk heeft een beelddenker een natuurlijke voorkeur om de dingen eerst globaal waar te nemen vanuit het totale beeld, voordat hij overgaat naar de details. Allemaal activiteiten die worden geactiveerd vanuit zijn sterk ontwikkelde rechter hersenhelft.
Zo leest een volwassen beelddenker de krant eerst koppensnellend, slechts even stilstaand bij die onderwerpen die hem echt interesseren. Pas daarna leest hij wat meer gedetailleerd.

Sterke behoefte aan structuur
Het sterk associatieve denken van de beelddenker, zijn gehak-op-de-tak, koppelt het ene beeld voortdurend aan het andere. Hij heeft om deze reden vaak veel woorden nodig om zijn punt te maken en weet over de vreemdste dingen uit te weiden. De rode draad vasthouden is, vooral voor de jonge beelddenker, echt een moeilijke opgave. Zijn kamer opruimen is vaak een ondoenlijke taak. Help hem hierin even op weg, maak dus samen een begin van ordening, en hij zal je werkelijk dankbaar zijn.

Woordjes stampen
Neem nu die lange rijtjes woordjes die op de middelbare school moeten worden ingestudeerd. Het korte termijngeheugen van de beelddenker laat hem dan gewoonweg in de steek. Komt hij echter een onbekend woordje tegen binnen de context van een verhaal, dan zal hij juist beter en eerder dan anderen begrijpen wat de schrijver bedoelt.

Losse feiten, namen en spellingregels onthouden
Hetzelfde probleem van onthouden heeft hij bij het leren van losse feitjes, plaatsnamen en spellingregels. Koppelt de beelddenker hier nu een zelf ervaren gebeurtenis aan vast en liefst een grappige anekdote, dan zal hij deze losse gegevens kunnen vastleggen in zijn lange termijngeheugen.
En horen spellingregels vaak niet tot de meest onsamenhangende afspraken die mensen kunnen bedenken vanwege de ontelbare uitzonderingen hierop?

Einstein kende de tafels niet uit het hoofd
Er gaat een verhaal over Einstein die ooit eens zou hebben verteld dat hij de tafels van vermenigvuldiging niet uit zijn hoofd kende. “Maar”, voegde hij hier aan toe,”ik ben wel een van de weinigen die hier erg goed mee kan werken!”
Over contextdenken gesproken!

Volgende hoofdstukken: 6.Snel, 7.Soms talig, soms niet, 8.Creatief, 9.Altijd bezig, 10.Gevoelig, 11.Nieuwsgierig, 12.Speels, 13.Impulsief, 14.Tijdloos, 15.Sfeergevoelig, 16.Verbonden met de natuur, 17.Praktisch, 18.Doorzetter, 19.Avontuurlijk , 20.Uitgesproken, 21.Inventief, 22.Grappig, 23.Energiek, 24.Intuïtief, 25.Spiritueel, 26.Inspirerend, 27.Betrokken, 28.Gevoelig voor schoonheid, 29.Veelal bescheiden, 30.Verhalenverzamelaar

Dagdromen, slecht luisteren, hiaten in het opnemen van informatie, spreken voor de beurt, snelle associaties, slecht werkend korte termijngeheugen, problemen met het plannen van huiswerk, problemen met het onthouden van spellingregels, problemen met puur verbale informatie

Een wolkje boven het hoofd
Als je iemand tegenkomt met een wolkje boven het hoofd, dan is de kans groot dat je te doen hebt met een beelddenker. Kijk je goed, zie je zelfs meerdere wolkjes. Heb je de smaak eenmaal te pakken, dan zul je merken dat hij hiermee wegvliegert, de ruimte in.

Met dit zinnetje in mijn hoofd was ik laatst in de auto onderweg, toen ik bedacht wat hierna moest komen: “Door zo’n wolkje mis ik de afslag en ben ik weer niet op tijd.” Je kunt het geloven of niet: ik miste de afslag. En wel twee!

Dagdromen
Tijdens routineklussen dwalen mijn gedachtes altijd af, zit ik dus in een wolkje. Als beelddenkers creatief bezig zijn, kan dit ook alleen maar vanuit zo’n wolkje. Als emoties te heftig worden of bij stress, vluchten ze naar een wolkje. Denk maar aan stressvolle taken die vanuit de linker hersenhelft moeten worden geactiveerd, zoals het plannen van huiswerk, het onthouden van spellingregels en ga zo maar door.

Slechte luisteraar
En het spelen in deze wolkjes is ook niet van gevaar ontbloot als je jong bent. Neem nu Léon (11) die achterin zijn tuin zo opgaat in zijn spel, dat hij zijn moeder niet hoort roepen. Ook niet als zij hem in paniek zoekt en zijn naam onafgebroken uitroept. (Het is na een training helemaal goed gekomen.)

Dit fantasierijke denken is misschien wel het leukste spelletje van een beelddenker. Helaas voor anderen vaak onverdraaglijk: “Let nou toch eens op!”, “Interesseert het je soms niet?”
Een beelddenker is altijd erg druk met denken. Maar zijn gedachtes gaan vaak naar andere dingen dan de lesstof.

Voortdurend switcht hij van de tastbare werkelijkheid naar die van zijn fantasie en weer terug. En deze uitstapjes zorgen voor hiaten in het opnemen van informatie. Van een zuiver verbaal gebrachte boodschap mist hij vaak hele stukken. Stel hem plotseling een vraag, slaat hij de plank mis en krijgt hij een kleur van schaamte. Ondersteun hem echter met een tekening of schema op het bord of met een leuke anekdote, dan zal hij als beste van de klas de gegeven informatie weten terug te geven.

Spreken voor je beurt
Een beelddenker kan in een gesprek vaak niet wachten op zijn beurt. Zijn associaties volgen elkaar zo snel op dat hij bang is dat hij vergeet wat hij wilde zeggen. Hersenonderzoek bij dyslectici heeft ook werkelijk aangetoond dat hun korte termijngeheugen slechter functioneert.

Ongemakkelijke positie
De “gatenkaas” in zijn kennis en de moeite om adequaat een mondeling gestelde vraag direct te beantwoorden brengen een beelddenker vaak in een ongemakkelijke positie. Hij zit in de klas daarom graag naast iemand die wel altijd bij de les is, iemand die hem niet uitlacht voor zijn anders-zijn.

Volgende hoofdstukken: 5.Contextdenker, 6.Snel, 7.Soms talig, soms niet, 8.Creatief, 9.Altijd bezig, 10.Gevoelig, 11.Nieuwsgierig, 12.Speels, 13.Impulsief, 14.Tijdloos, 15.Sfeergevoelig, 16.Verbonden met de natuur, 17.Praktisch, 18.Doorzetter, 19.Avontuurlijk , 20.Uitgesproken, 21.Inventief, 22.Grappig, 23.Energiek, 24.Intuïtief, 25.Spiritueel, 26.Inspirerend, 27.Betrokken, 28.Gevoelig voor schoonheid, 29.Veelal bescheiden, 30.Verhalenverzamelaar

Van de hak op de tak, chaotisch, moeite met het lineair seriële denken, actief met rechter hersenhelft, fantasie, kunstzinnigheid, ritmegevoel, kleurgevoel, ruimtelijk inzicht, overzien van het geheel (Gestalt), wegkijken, friemelen, wiebelen, problemen met het aanleren van het schrijven, lezen en de spellingregels

Eilandjes in mijn hoofd
De vader van een dyslectisch klantje vertelde mij eens hoe hij denkt: “Ik maak allemaal eilandjes in mijn hoofd die ik dan met elkaar probeer te verbinden”. De familieleden van dyslectici hebben deze diagnose vaak niet. En toch associëren ook zij er lustig op los. Zijn ze de draad kwijt van het gesprek: hindert niet, dan was het niet belangrijk genoeg. Daarom denk ik dat er veel meer beelddenkers zijn dan tot nog toe bekend is. Kijk daarom eens in je familie of er dyslectici of adhd’ers bij zijn of mensen met autisme. Als de hoofdstukjes van dit blog je aanspreken, is de kans groot dat ook jij een beelddenker bent.

Chaotisch
Een niet-beelddenker beklaagt zich dikwijls over ons gehuppel van de hak op de tak. Hij kan ons maar moeilijk volgen en noemt ons daarom al snel “chaotisch”.
Denken in strikt lineaire volgorde, is iets wat beelddenkers van nature niet goed kunnen. Zo van “dit eerst, dan dat”, het zogenaamde seriële denken. Als je een denklijn zou willen omschrijven als de volgorde binnen het alfabet, dan schieten beelddenkers vanuit A meteen en van harte door naar Z. Dan komen ze misschien nog wel even terug bij K, met een kleine kans voor F, maar ze hebben daarna wel het hele spectrum overzien. En dat is ook werkelijk zo! Meestal.

Hersenhelften
Onderzoek bij dyslectici heeft aangetoond dat zij met hun rechter hersenhelft gemiddeld actiever zijn dan niet-dyslectici. En dat is nu juist het hersendeel waar de creativiteit wordt aangestuurd en de fantasie, het oproepen van herinneringen met behulp van beelden. Daar zit ook de kunstzinnigheid, het ritme- en kleurgevoel, het ruimtelijk inzicht en het overzien van het geheel, het zogenaamde holistische, “Gestalt”-kijken. (Opgelet: dit geldt dus meestal ook voor niet-dyslectische familieleden!)

Naar boven of naar beneden wegkijken
Dat ze hard werken bovenin hun bol, kun je zien aan de buitenkant. Ze kijken weg tijdens een gesprek, de ruimte in, friemelen met hun vingers, wiebelen met hun voet of benen of nog meer. Op het eerste gezicht lijkt het dat ze niet bij de les zijn of niet geïnteresseerd. Zeker als daar ook nog eens een dromerige blik bij komt. Toch is dat een verkeerde conclusie. Zij zijn juist heel actief om de informatie om te zetten in beeldassociaties.

Kijken ze naar beneden, dan werken ze juist hard om te zoeken naar woorden. Dit is om een antwoord te geven op een vraag. Of om hun gedachtes te verwoorden. En die woorden worden nu juist aangestuurd door die andere, linker hersenhelft. Vanuit dit deel komt het systematische denken, het netjes lopen dus van A naar Z. Ook het begrijpen van dubbele woordbetekenissen en de semantiek, oftewel de betekeniskant van taal.

Vind je het nu nog vreemd dat jonge beelddenkertjes, ook degenen die niet dyslectisch zijn, moeite hebben met het aanleren van de volgorde van letters en cijfers, het schrijven, lezen en de spellingregels?

Volgende hoofdstukken: 4.Dromer, 5.Contextdenker, 6.Snel, 7.Soms talig, soms niet, 8.Creatief, 9.Altijd bezig, 10.Gevoelig, 11.Nieuwsgierig, 12.Speels, 13.Impulsief, 14.Tijdloos, 15.Sfeergevoelig, 16.Verbonden met de natuur, 17.Praktisch, 18.Doorzetter, 19.Avontuurlijk , 20.Uitgesproken, 21.Inventief, 22.Grappig, 23.Energiek, 24.Intuïtief, 25.Spiritueel, 26.Inspirerend, 27.Betrokken, 28.Gevoelig voor schoonheid, 29.Veelal bescheiden, 30.Verhalenverzamelaar