Het voelt goed of niet
Soortgenoot beelddenkers zullen het meteen herkennen: iets voelt goed of niet. Een tussenweg is er niet.
Toen onze zoon 9 jaren jong was kwam hij kennismaken met een gitaarleraar. Wachtend in de gang voelde het al niet goed. Je hoeft bij zo’n jong beelddenkertje dan niet aan te komen met argumenten om het toch maar te proberen. Ook niet bij oudere. Je kunt maar beter op zoek gaan naar een andere leraar.

Ik kan me niet herinneren dat ik er, met die snelle inschatting van mensen, ooit helemaal naast zat. Maar misschien geldt dit alleen voor sensitieve beelddenkers zoals ik. Het zou daarom interessant zijn wanneer jij, lezer van dit blog, je ervaring met ons zou willen delen, onderaan deze pagina.

Speelsheid en dynamiek
Volgens mij heeft die sterke intuïtie van beelddenkers te maken met hun aangeboren breinvoorkeur. Zij behoren tot de zogenaamde “right side brained people”. Het rechter brein zorgt ondermeer voor de zintuiglijke informatie, associaties, ruimtelijk inzicht, fantasie, kleur- en ritmebeleving. Als deze informatie nu wordt gecombineerd met andere, leidt dit soms tot een intuïtief aanvoelen.

Het merendeel van de mensen in onze westerse wereld heeft een breinvoorkeur voor links. Hiermee bieden zij de maatschappij orde en regelmaat. De beelddenkers schenken speelsheid en dynamiek.

De kunst van het improviseren
Omdat de “rechts gebreinden” hun specifieke informatie gelijktijdig opdoen verstaan veel beelddenkers de kunst van het improviseren. Op velerlei praktische terreinen. Bij het aanleren echter van geordende, lineaire taken kunnen zij niet op hun intuïtie vertrouwen en raken daarin vaak gestrest.

Zo kwam Saartje (15) laatst bij me, een getalenteerd meisje dat, ondanks haar dyslexie, een echte boekenwurm is geworden. Nu zoekt ze een passende manier om het muzieknotenschrift te leren lezen.

Tekenen, pianospelen en drummen zijn haar passies. Op YouTube hoort ze een melodie, kijkt naar de vingerzettingen, probeert het vervolgens zelf uit. Zo maakt zij muziek. Niet toevallig gaat haar voorkeurmanier van leren daarom via visuele beelden, klanken, ritme en beweging.

Met haar zoekend uitproberen op de piano legt ze nu verbinding tussen de muzieknotatie en haar improvisatietalent. Verder maakt ze veelvuldig gebruik van associaties. Tijdens het tekenen van de G-sleutel voelt ze bijvoorbeeld de vloeiende beweging van een balletdanseres. Bij die van de F-sleutel de beweging van een Ierse volksdanser. In de dubbele punt ervan voelt ze een danssprongetje.

Saartje vindt het leerproces hiervan niet alleen superleuk, ze is ook super gemotiveerd. En het gaat vet goed!

Wachtwoorden onthouden
Op dezelfde manier kun je als beelddenker ook ellendige wachtwoorden instuderen. Doe dit vooral speels, met associaties en zet daarbij minstens drie zintuigen in.

Hoe onthoud je nu deze wachtwoorden?
Tja! Dat is nu juist ons zwakke punt. Bewaar ze daarom toch maar goed in een schriftje. Want met dit soort taken schiet ons geheugen regelmatig op zwart. Tenzij je ze voortdurend blijft gebruiken!

Ook Saartje zal haar nieuw verworven vaardigheid moeten blijven oefenen. Als ze tenminste wil voorkomen dat alles weer vervliegt voordat ze zich aanmeldt bij de Rockacademie.

Volgende hoofdstukken: 25.Spiritueel, 26.Inspirerend, 27.Betrokken, 28.Gevoelig voor schoonheid, 29.Veelal bescheiden, 30.Verhalenverzamelaar

Net even anders
Ze zijn niet meer de allerjongsten, Paul (45) en Peter (52). Een dergelijk idealisme verwacht je eerder bij een jongere garde. Ze spetteren energie en jeugdig enthousiasme en dit werkt aanstekelijk.

Uit ervaring weten ze wat het is om net even anders te zijn dan anderen. Daarom hebben zij samen een gedegen strategie ontwikkeld om de wereld te bestormen ten dienste van mensen zoals zij. Hun devies: laat je niet afremmen door hun zogenaamde onmogelijkheden, maar ga uit van wat ze juist wel goed kunnen. Elk mens heeft talenten! Laat dit nu ook mijn devies zijn en de aanleiding om met dit blog te beginnen.

Praktisch uitgewerkt
In Eindhoven zijn ze nu bezig om instanties te benaderen het ongebruikte potentieel van (en in) mensen uit de regio aan te spreken. Van mensen die nu nog thuiszitten omdat ze “niet in het profiel passen”. Of omdat hun kwaliteiten eenvoudigweg niet aan het licht kwamen via bestaande vragenlijsten van CWI’s.
Hun droom is dat, als zij eenmaal de kans krijgen om te gaan doen waarin zij goed zijn, deze mensen met gepaste trots op de vraag: “Are you…?”, zullen antwoorden: “Yes, I am!”

Hanger zoekt sleutel
Om mensen, met of zonder etiket, te laten werken naar vermogen, zal het maatschappelijk denken wel moeten worden omgebogen. Hun initiatief is dan ook pakkend vervat onder de noemer: “AKAD, Anders Kijken, Anders Denken”.

Wanneer de 327 volgers nu van dit blog zich bij deze beweging zouden aansluiten, kan dit prille initiatief uitgroeien tot een belangrijke stem waarnaar wordt geluisterd. Op school, op de werkvloer, in de politiek. En trek hier eens twintig jaar voor uit! Dan is een betere wereld voor onze kinderen dichterbij gekomen! Misschien ben jij wel een sleutel van formaat, eentje die deuren opent die nu nog gesloten zijn! Voor meer info

Andere energieke beelddenkers
Paul en Peter zijn niet de enige beelddenkers die bruisen van energie. Ook Gerdien (55) is een onvermoeibare duizendpoot en weet van aanpakken. Met haar Berend en hun vijf kinderen vormen zij een gezellig, druk gezin. Vrolijk vertelt ze dat ze van alles in huis heeft: Adhd, Asperger, Hoogbegaafdheid, Dyslexie, Dyscalculie, Dyspraxie, het vermoeidheidssyndroom en een spraakprobleem. Niet gering.

Zeventien broden
Naast de zorg voor haar gezin is zij gastouder voor zo’n dertig andere kinderen. Sommigen blijven ook ’s nachts slapen. De weekends zijn er voor logeeropvang.
Elke week worden er zeventien broden opgepeuzeld. Eetproblemen verdwijnen vanzelf. “Je wilt in zo’n grote club toch niet opvallen door niet te eten?”

Deze bijzondere vrouw kan ontroerende verhalen vertellen over gastjes, soms ernstig mishandeld en verwaarloosd, die binnen haar enorme gezin geleidelijk aan weer opbloeien.

De stilte van de natuur
Hoe houdt ze het vol? Door ‘s morgens om 6 uur in de stilte van de natuur met de hond te wandelen.
En Berend? Als hij thuiskomt van zijn werk treft hij altijd een druk gezin aan. Hij bruist weliswaar van energie zoals de meeste beelddenkers. Als het zeilseizoen aanbreekt gaat hij vaak uit varen met zijn bootje.

Volgende hoofdstukken: 24.Intuïtief, 25.Spiritueel, 26.Inspirerend, 27.Betrokken, 28.Gevoelig voor schoonheid, 29.Veelal bescheiden, 30.Verhalenverzamelaar

In het profiel passen
Marijke (36) heeft de gewoonte, zodra ergens het glaasje wordt geheven, om vriendelijk de mensen toe te knikken met: “Chanté!” De meeste mensen trappen erin en denken haar te moeten corrigeren. Al even charmant antwoordt ze dan steevast met: “O, ja?” Een echte gekke meid.

Jeroen (37) zoekt een baan en vraagt iemand op zijn begeerde werkplek een actiefoto van hem te maken. Deze foto lacht de personeelschef nu toe bovenop zijn sollicitatiebrief. Een echte geinponem. Zijn brief was nog maar nauwelijks weg of hij ontving al een afwijzing: “U past niet in ons profiel”. Schaterend vertelt hij dit met de conclusie er ook helemaal niet meer te willen werken. Er mag immers niet gelachen worden.

Als een vierkant binnen een cirkel
Een beelddenker verhoudt zich tot de school of werkplek als een vierkant tot een cirkel. Om te kunnen slagen eist de cirkel gelijkvormigheid . Het vierkant is daarom veelal het kind van de rekening. Alleen met grote inspanningen slaagt hij hierin. En met veel butsen en builen.
Volgens mij is dit de reden dat het vaak jaren kost voordat een beelddenker zich ergens werkelijk thuis voelt. Dit proces gaat niet vanzelf. Ingeslikt verdriet en opgekropte woede hebben sporen getrokken, van spanning en frustratie. Met humor kan de pijn ervan enigszins worden verzacht.

Creatief woordgebruik
Kenmerkend voor beelddenkers is hun originele kijk op dingen, hun kijken met “andere ogen”. En als dit ook nog eens onderkoeld wordt gebracht, is het echt lachen met hen!

Het zoeken naar het juiste woord behoort tot de dagelijkse worsteling en ook dit kan soms hilarisch zijn. Denk aan versprekingen en verbasteringen of het onjuist inzetten van spreekwoorden. Zo willen mij deze dagen de juiste woorden maar niet over de lippen komen als ik wandel met het hondje, nu de tijd weer is aangebroken van leefse toopjes, ik bedoel teefse loopjes. Pas na uiterste inspanning schieten me de juiste woorden te binnen.
En wat te denken van mijn waarschuwing, laatst aan het adres van mijn echtgenoot, dat hij uit moest kijken om de mol niet te boren? Het zal wel aan het voorjaar liggen, zullen we maar zeggen.

In gesprek met zichzelf
Een beelddenker is ook dikwijls met zichzelf in gesprek, wel te verstaan hardop. Echt grappig wordt het als hij dingen zegt als: “Ja, dat vind ik ook!” Dan is hij dus druk met zichzelf een boom aan het opzetten. Grappig toch? Het is maar hoe je het bekijkt.

Met nieuwe ogen kijken
Als ik de statistiek van dit blog bekijk, blijkt dat 70,6 % van de bezoekers slechts drie seconden uittrekt om met nieuwe ogen te leren kijken naar beelddenkers. Daar denk ik maar niet te lang over na en ga maar vrolijk verder! Grappig?

Nu, na al deze bespiegelingen over de grappige kanten van beelddenkers, wordt het de hoogste tijd om weer eens eenvoudig en ambachtelijk aan het werk te gaan. Ik ga boekjes kakken.

Volgende hoofdstukken: 23.Energiek, 24.Intuïtief, 25.Spiritueel, 26.Inspirerend, 27.Betrokken, 28.Gevoelig voor schoonheid, 29.Veelal bescheiden, 30.Verhalenverzamelaar

Ex-E.T door Esma-Movie

Out of the box
Dit grappige filmpje toont het droevige lot van creatieve geesten in een overwegend lineair denkende maatschappij. Hierin is geen ruimte voor spelend ontdekken, dus voor inventief denken. De maker van het fimpje gelooft gelukkig dat dit “out(side) of the box”-denken niet uit te roeien valt!

De oorsprong van dit laatste begrip ligt in de oplossing van een puzzel, waarbij een vierkant van negen punten door vier rechte lijnen moet worden doorkruist zonder dat de punten elkaar meer dan één keer raken. De enige manier om dit op te lossen is door buiten de kaders van het vierkant , die “doos”, te treden. Dit leidt dus tot een origineel, grensverleggend denken, een denken dat kaders doorbreekt.

Lateraal denken
Zo introduceerde Edward de Bono een soortgelijk begrip, dat hij lateraal denken noemde. Doorgaans probeert men voor een probleem langs een rechte gedachtenlijn oplossingen te zoeken en bij voorkeur over bekende wegen. Als zich nu echter op die lijn een onmogelijkheid voordoet (echt of ogenschijnlijk), gooien veel mensen deze gedachtenlijn overboord om een nieuwe te zoeken. Een lateraal denker nu gaat verder op de ingeslagen weg terwijl hij denkt: “Stel dat het nou wel mogelijk is!” Hierdoor is hij in staat om verder te kijken en komt hij vaak tot vernieuwende inzichten.

Simultaan denken
Onze beelddenkers zijn niet alleen behept met een natuurlijke nieuwsgierigheid. Zij verwerken hun informatie ook nog eens simultaan, oftewel gelijktijdig. (Dus niet eerst dit, dan dat, zoals bij lineaire denkers.) Het is daarom niet verwonderlijk dat het juist deze beelddenkers zijn die dikwijls met originele vondsten komen.

Cito-toets smoort het creatieve denken
“De Cito-toets selecteert alleen op basis van lineair denkvermogen, het soort denken dat wel slim kan zijn, maar niet creatief of verrassend, geen grenzen kan verleggen of toekomsten dromen.” Aldus Marjolijn van Oordt over de op een na laatste Cito-toets (de Volkskrant, 5-3-2011).

Zij vervolgt: “Door uitsluitend te toetsen met meerkeuzevragen wordt het lateraal denkvermogen geheel buiten beschouwing gelaten. Dat is vreemd, zeker voor een land dat creatieve industrie zo hoog in het vaandel heeft. (…) We gooien hiermee een hoop maatschappelijk kapitaal weg. Mensen met dit laterale denkvermogen komen namelijk in meerkeuzevragen uitzonderlijk bedrogen uit omdat ze voor minstens twee antwoorden een plausibele argumentatielijn kunnen opbouwen en dan van nature de neiging hebben om juist niet de meest voor de hand liggende te kiezen.”

Creativiteit even belangrijk als lezen en schrijven
Als je de tijd neemt om het onderstaande filmpje te bekijken zul je ruimschoots worden beloond en nieuwe inspiratie opdoen om creativiteit bij kinderen te bevorderen. Samengesteld voor de Onderwijsdag van de afgelopen herfst, zul je een compilatie van filmpjes aantreffen.
Een van de instanties die hierin regelmatig de revue passeert is TED, een platform dat als doelstelling heeft om wereldwijd creatieve ideeën te verspreiden. Zij heeft de stellige overtuiging dat het bevorderen van creativiteit bij kinderen even belangrijk is als het leren lezen en schrijven. (http://www.ted.com/pages/42).

Wat een perspectief wordt onze beelddenkers geboden als deze stelling ooit zal worden opgepakt door het onderwijs!

Volgende hoofdstukken: 22.Grappig, 23.Energiek, 24.Intuïtief, 25.Spiritueel, 26.Inspirerend, 27.Betrokken, 28.Gevoelig voor schoonheid, 29.Veelal bescheiden, 30.Verhalenverzamelaar

Op 16 januari jl. stierf onze beroemde dirigent, klavecinist en organist Gustav Leonhardt op 83-jarige leeftijd. Vanmiddag vindt de afscheidsdienst plaats in Amsterdam. Het filmpje hierbeneden is een opname van het laatste concert dat hij gaf op 12 december 2011 in Parijs.

Uitgesproken meningen
Hij was niet alleen een uitgesproken Bachkenner, maar ook een mens van uitgesproken meningen. Ik las over zijn “onverzettelijkheid en vastomlijnde, zo niet rigide opinies”, zoals zijn minachtende uitlatingen over de muziek van Händel (Trouw 18 januari jl.). Laat deze uitgesprokenheid van beelddenkers nu juist het onderwerp zijn van dit hoofdstuk!

De meeste beelddenkers bereiken niet zo’n grote hoogte als hij, toch is het niet moeilijk om overeenkomsten te vinden. Laat ik er een paar noemen:

-Bevlogenheid.
-Hobby’s die algauw passies worden.
-Gevoeligheid.
-Speelsheid.
-Nieuwsgierigheid (in de zin van leergierigheid).
-Perfectionisme.
-De zintuigen die de sterkste signalen geven aan de hersenen

In staat om zwart-wit èn genuanceerd te denken
Het vinden van woorden is voor beelddenkers echter een tijdrovende klus. Deze dekken de lading van hun beleving vaak ook niet. Met als gevolg het vaak zwart-witte, ongenuan-ceerde denken.
Jenny (57), een collega coach, vertelde me eens: “Ik kan heel goed over mensen zwart-wit denken. Toch ben ik ook goed in staat om dit genuanceerd, vanuit alle kanten te doen. Maar dan doe ik dat zo goed dat ik er soms ziek van word, bij wijze van spreken.” Misschien is het hierom dat beelddenkers een voorkeur ontwikkelen tot het zwart-witte denken om niet te verdwalen in die veelheid aan nuances.

Emoties, de motoren van onze herinneringen
In “Ellis en het verbreinen” (een boek over hersenen, gedrag en educatie) schrijft Jelle Jolles, hersenwetenschapper en hoogleraar, dat “emoties de motoren zijn van onze herinneringen. Bij een sterke emotie krijgen veel hersendelen de opdracht: “Let op, dit kan belangrijk zijn.” Daardoor nemen we op een veel intensere manier waar. Daarnaast worden deze sterk emotionele gebeurtenissen ook beter opgeslagen in het langetermijn-geheugen.” (p. 49)
In dit citaat herken ik een tweede motivering voor beelddenkers om er een duidelijk kenbare mening op na te houden, al gaat dit onbewust.

Onder het maaiveld
Maar, oef! Niet iedereen weet goed om te gaan met onze boude beweringen. Ik roep geregeld hiermee bij mensen irritaties op, soms erger.
Omdat beelddenkers ook nog eens een bovengemiddeld, gevoelig hart bezitten, is er dus moed voor nodig om de eigen zienswijze te uiten.
Veel soortgenoten verkiezen echter een plaats onder het maaiveld om vervelende reacties van omstanders uit de weg te gaan. En dat is jammer, want hun originele, soms vernieuwende kijk op veel dingen is soms echt verrijkend. En hun begaafdheid blijft door dit gedrag verborgen voor de wereld.

Gustav Leonhardt daarentegen heeft genoeg moed weten op te brengen om te worden die hij werd!

Volgende hoofdstukken: 21.Inventief, 22.Grappig, 23.Energiek, 24.Intuïtief, 25.Spiritueel, 26.Inspirerend, 27.Betrokken, 28.Gevoelig voor schoonheid, 29.Veelal bescheiden, 30.Verhalenverzamelaar

Er gaat niets boven hutten bouwen
Zo begon Mark Mieras zijn artikel in Trouw van jl. 24 december. Hij schreef dat het bergafwaarts gaat met ons creativiteitsvermogen volgens een recent Amerikaans onderzoek. Hierin werd het verloop van eigenschappen gevolgd bij 300.000 Amerikaanse leerlingen zoals reflectievermogen, originaliteit en out-of-the-box-denken in de periode 1990-2008. Deze kinderen werden weliswaar qua IQ 4% slimmer, hun vindingrijkheid, originaliteit en flexibiliteit gingen echter met 10 % achteruit. Als oorzaak werd op de snel veranderende speelcultuur gewezen op school evenals daarbuiten.

Een speelse cultuur: voorwaarde om te overleven
Volgens Mieras is het de hoogste tijd voor een offensief om de speelsheid weer in de jeugdcultuur terug te brengen en (!) in die van de volwassenen. “Een speelse cultuur is geen luxe maar een voorwaarde om te overleven! Culturele en door nieuwsgierigheid gedreven activiteiten blijken stresshormonen te beteugelen.”

Alsof dit onderwerp in de lucht hangt werd onlangs het nieuwste jeugdboek “Vuurbom” van Harm de Jonge aangeprezen als de meest terechte kandidaat voor een Griffel in 2012. Waarom? Omdat hij erin is geslaagd “om jongens weer de straat op te sturen, hun handen vies te laten maken en daardoor ècht wat te beleven.” (De Volkskrant 31-12-’11)

Op zoek naar avontuur
Juist onze beelddenkers, spelers van nature, moet je om deze redenen niet te lang stilzetten. Laat ze op school experimenteren met de leerstof, daag ze uit met prikkelende opdrachten en je zult er geboeide en betrokken leerlingen van kunnen maken. Wanneer je ook nog spannende verhalen vertelt, heb je ze helemaal voor je vak gewonnen. Dat is dan ook de reden dat ik ooit Aardrijkskundejuf ben geworden.

Deze behoefte ontdekte ook de volwassen beelddenkster Petra, collega ZKM-coach, tijdens een gemeenschappelijk intervisiemoment. Zij bracht als casus haar eigen verhaal in tijdens een workshop “Creatieve Gespreksvoering” en startte met de uitspraak: “Ik wil vluchten (verhuizen) uit mijn dorp omdat ik geen aansluiting vind bij mijn dorpsgenoten”.
Henk, onze gespreksleider introduceerde slechts één spelregel: het is verboden om onze mening te uiten. We konden haar dus alleen maar vragen stellen.
Fascinerend was het om te zien hoe snel Henk haar boven haar overtuiging uittilde (“Ik heb geen aansluiting in mijn dorp”). In plaats daarvan formuleerde zij “het verlangen naar avontuur in de ontmoeting met mensen die net als ik leergierig zijn”. Dit bleek voor haar een belangrijke waarde te zijn. Haar verhuizing zou daarbij kunnen helpen, maar niet noodzakelijkerwijs. Deze onverwachte helderheid heeft haar positieve energie gegeven en nieuwe kleur aan toekomstplannen.

AD(H)D’ers: avonturiers bij uitstek
De Amerikaan Thom Hartmann publiceerde al in 1992 zijn denkmodel over AD(H)D’ers als jagers in een agrarische samenleving om een positieve draai te geven aan het contrast van hun talenten met de eisen van een lineaire omgeving: “These individuals have the ability of rapidly shifting their focus and external attention and of holding multiple trains of thought. This ability causes difficulties when they must live and work in cultures in which farming – well-planned, predictable, organized and repetitive behaviors – is typical”.

Dit denkmodel helpt werkelijk om positief tegen dit type mens aan te kijken, onze avonturiers bij uitstek.

Volgende hoofdstukken: 20.Uitgesproken, 21.Inventief, 22.Grappig, 23.Energiek, 24.Intuïtief, 25.Spiritueel, 26.Inspirerend, 27.Betrokken, 28.Gevoelig voor schoonheid, 29.Veelal bescheiden, 30.Verhalenverzamelaar

Aan zijn plafond
Lange tijd wist Luc niet beter dan dat hij dom was. Met het leren lezen, schrijven en rekenen zat hij algauw aan zijn plafond, oordeelde de lagere school. Zijn moeder kwam het begrip dyslexie pas vele jaren later tegen. Luc was 45 toen hij bij me kwam om te leren spellen. Een beetje lezen had hij zich inmiddels zelf al aangeleerd.

Vechtersbaas
Vanaf de vijfde klas van de lagere school ontpopte hij zich langzamerhand tot een onhandelbare jongen. Ook de LTS werd een ramp. Om zijn leerplicht uit te zingen moest hij naar de huishoudschool, “want daar zijn geen jongens om mee te vechten”, aldus een leerplichtambtenaar uit die tijd. Als hij zich maar koest hield achterin de klas, hoefde hij niets te doen. De meisjes vonden hem er wel erg leuk, toch kwam het zover dat Luc zijn schoolcarrière afsloot als bijzonder laaggeletterde.

In de periode erna vond zijn opgekropte frustratie een uitweg in een groep Molukse jongeren. Daar is hij pas echt een vechtersbaas geworden.

Ommekeer
Op een zeker moment kreeg Luc door dat hij zich daar op een heilloze weg begaf en meldde zich aan bij een opleiding tot vrachtwagenchauffeur. Pas toen is hij een eigen handschrift gaan ontwikkelen om woorden van het bord te kunnen overschrijven. Lange tijd heeft hij als internationaal vrachtwagenchauffeur door Europa gezworven en van die vrijheid genoten. Dit werk heeft hem ook rustiger gemaakt, zo vertelde hij.

En toen ontmoette hij zijn vriendin Margot met Janna, haar kindje van amper een jaar. Omwille van deze twee is hij overgestapt op de binnenlandse vracht.
Toch kon hij daar zijn ei niet kwijt en schreef zich in bij een stukadoorsopleiding. Als zzp’ er vindt hij het nu heerlijk om ambachtelijk bezig te zijn, te kunnen werken met zijn handen.

Een gezond gevoel van eigenwaarde
“Mijn vriendin met twee academische titels heeft nog geen euro verdiend. Mij is dit nog altijd gelukt.” Dit is vanwege zijn perfectionisme, denkt hij. Hij werd een goede chauffeur en stukadoor, ook omdat hij leergierig is en altijd kritisch kijkt naar zijn eigen werk.

Hij kan intussen goed spellen omdat hij leerde om andere beelden in zijn hoofd weg te zetten tijdens het schrijven. Ook heeft hij met succes therapie gevolgd om de laatste restjes agressie kwijt te raken. “Ik zag in mijn fantasie vaak zoveel beelden van dreigende situaties dat ik er maar vast als eerste opmepte.”
Daar heeft hij ook geleerd om zijn emoties goed onder woorden te brengen. Margot vertrouwde hem onlangs toe dat zij met hem vaak betere gesprekken kan voeren dan met menigeen die ze heeft leren kennen op de universiteit.

Janna (inmiddels 16) zei laatst tegen hem: “Pappa, ik denk dat ik later ook kinderen ga adopteren omdat ik met jou zo’n verschrikkelijk goede band heb!” Hierbij doelde zij niet alleen naar Luc als haar pleegvader, maar ook naar Luc’s eigen adoptieouders die hem ooit (als half Molukse baby) liefdevol in hun gezin hadden opgenomen.

Wat een doorzetter, niet?

Volgende hoofdstukken: 19.Avontuurlijk , 20.Uitgesproken, 21.Inventief, 22.Grappig, 23.Energiek, 24.Intuïtief, 25.Spiritueel, 26.Inspirerend, 27.Betrokken, 28.Gevoelig voor schoonheid, 29.Veelal bescheiden, 30.Verhalenverzamelaar

Dingen doen en maken
Vandaag wil ik het eens hebben over de natuurlijke neiging van beelddenkers om niet zozeer te werken vanuit een vooropgezet concept, idee of theorie, maar meer vanuit de praktijk door het doen en maken van dingen. Dit biedt vaak verrassende en vernieuwende ontdekkingen. Een filmpje van de Rietveldacademie laat zien dat dit onbevangen kijken geen vanzelfsprekende eigenschap is. Zie: http://www.gerritrietveldacademie.nl/project/graduation-show-2011-1

Grammatica tekenen
Deze week vroeg een leerkracht mij hoe zij een beelddenkertje van groep zes zou kunnen helpen met ontleden. Ik stelde voor om de abstractie van de termen eerst concreet te maken door met de klas te gaan tekenen: “Laten we eens kijken of we allemaal hetzelfde verhaal kunnen tekenen. Wat voor titel zullen we nemen?” De kinderen gaan aan de slag, maar wat blijkt? Hun tekeningen verschillen allemaal.

Hierna vraagt Juf: “Wat moeten we allemaal weten om een volgende keer wel hetzelfde verhaal te kunnen tekenen?” (1 Wat doet hij/zij? 2 Met wie? 3 Waar? 4 Hoe? 5 Wanneer?) Deze vragen worden op het bord geschreven met de antwoorden. (Juf zorgt dat deze wel getekend kunnen worden.)

“Wat hebben we nou eigenlijk gedaan? Het verhaal hebben we helemaal uit elkaar gehaald. En dàt noemen we nou ontleden! We moesten dus eerst wel een aantal dingen weten. En als je al die stukjes eenmaal weet, kun je daar weer een zin of een verhaal van maken.”

Ontleden is het stellen van goede vragen
Een volgende keer heeft de leerkracht een van de tekeningen uitvergroot en opgehangen. Telkens als er een term van ontleden aan bod komt stelt ze de klas vragen als: ”Wie? Hoe noemen we dat ook al weer?” enzovoorts. Ze wijst dit ook aan op de tekening en schrijft de term op de juiste plaats. Deze tekening blijft van nu af aan op een duidelijke plaats hangen in het lokaal. Vervolgens doen de kinderen hetzelfde op hun eigen tekening en deze wordt bewaard in hun map.

De beelddenkende kinderen worden op deze manier ondersteund om in de loop van het jaar te kijken naar de tekening om zo het abstracte van de term concreet voor zich te zien. Ook andere kinderen zullen hier baat bij hebben.

Je rijexamen halen als analfabeet
Een opmerkelijk verhaal vertelde Koen (21) me eens een aantal jaren geleden. Op school was het niet gelukt om deze ernstig dyslectische Adhd’er tot een minimaal leesniveau te brengen. Hij kon alleen zijn voornaam schrijven. Toch redt hij het goed in de maatschappij dankzij zijn praktische instelling, zijn vrolijke karakter en het positieve gezin waarin hij is opgegroeid. Hij is nu kraanmachinist en dat is zijn lust en zijn leven.
Hij vertelde me eens hoe hij zijn rijbewijs heeft gehaald. Geholpen door een oudere zus leerde hij voor het theoretisch examen alle plaatjes met bijbehorende vraagstukken volledig uit het hoofd. Zo hoefde hij geen letter te lezen en wist hij toch in een keer te slagen! Bijzonder, niet?

Volgende hoofdstukken:18.Doorzetter, 19.Avontuurlijk , 20.Uitgesproken, 21.Inventief, 22.Grappig, 23.Energiek, 24.Intuïtief, 25.Spiritueel, 26.Inspirerend, 27.Betrokken, 28.Gevoelig voor schoonheid, 29.Veelal bescheiden, 30.Verhalenverzamelaar

De zon die in de zee plonst
Bart (5), het zoontje van mijn allereerste dyslectische klantje, de beste vriend van onze zoon, zat deze zomer naar de zonsondergang te kijken aan de kust van de Atlantische oceaan. Zijn ouders waren samen in gesprek, wat hem deed uitroepen: “Stil nou toch, anders horen we de zon niet plonzen in de zee!”
Een grappige anekdote, niet? Maar wel eentje met een gouden randje, want alle familieleden van Bart blijken iets te hebben met de natuur. Zijn moeder met haar bloementuin, evenals zijn Oma van vaderskant. Opa was de champignonkweker uit hoofdstuk 13. Barts vader was als kind al het liefst op het land en op de trekker. De laatste twintig jaar is hij een succesvolle zelfstandige boomkweker.

Een paard dat troost
Marianne (60), een alleenstaande beelddenkster in Engeland, heeft zich omringd met allerhande verzamelingen. Haar huis staat vol met de leukste ditjes en datjes. Onafgebroken hoor je vanuit haar volière zangvogels jubelen. Haar drie honden hebben bezit genomen van haar lekkere stoel en bank. Met liefde en toewijding houdt zij in een wei verderop een tweetal rijpaarden en wat koeien.

Pamela, haar oudste merrie moest door de veearts uit zijn lijden worden verlost. Een bevriende boer bood Marianne aan om een groot gat te graven in haar wei zodat Pamela te midden van de andere dieren een laatste rustplaats zou krijgen. En zo gebeurde het.
Marianne en de beesten hebben stilletjes toegekeken naar al zijn werkzaamheden, zo samen wachtend aan de rand van het graf.
Toen eenmaal de laatste handelingen werden verricht brak Mariannes hart. Zij vertelde ons later dat haar overgebleven merrie haar verdriet haarfijn aanvoelde. Zij heeft er concreet troost van voelen uitgaan. Zij op haar beurt heeft ook haar kunnen troosten.

Ik vermoed dat de paarden- en hondenfluisteraars van deze wereld allemaal beelddenkers zijn.

Verbonden met de natuur
Vrijwel alle jonge beelddenkers die ik heb ontmoet vertelden mij wel eens een soortgelijk verhaal. Soms over hun hond, soms over hun (pony)paard (meestal de meisjes). Een puber vertelde me dat hij zijn eigen vijver had ontworpen, uitgegraven en ingericht en dat hij die nu met zorg en deskundigheid onderhoudt.
Bijna al mijn klantjes vertellen dat zij het allerliefste buiten spelen. Hun school wordt helaas vaak als onplezierig ervaren, het speelkwartier is elke dag weer vet!

Bloemenmeisje
Ikzelf ben het liefst bezig in mijn tuin en kan er niet genoeg van krijgen om er naar te kijken. De verschillende seizoenen en weersgesteldheden en de steeds wisselende lichtval maken dat mijn kleine stukje natuur me altijd weer boeit. Een vaasje Oost-Indische kers kan me werkelijk gelukkig maken.

Vreemde vogels
Daarnaast luister ik veel naar vogels tijdens de dagelijkse wandelingen met onze hond en heb ik om die reden altijd een verrekijker bij de hand. Elk voorjaar hoop ik weer meer onderscheid te kunnen maken uit die kakofonie van het meerstemmige vogelkoor. Er zijn nog zoveel vreemde vogels te ontdekken. Nu al verheug ik mij op het nieuwe zangseizoen!

Volgende hoofdstukken: 17.Praktisch, 18.Doorzetter, 19.Avontuurlijk , 20.Uitgesproken, 21.Inventief, 22.Grappig, 23.Energiek, 24.Intuïtief, 25.Spiritueel, 26.Inspirerend, 27.Betrokken, 28.Gevoelig voor schoonheid, 29.Veelal bescheiden, 30.Verhalenverzamelaar

Veldboeket
Rolf, onze beelddenker uit het eerste hoofdstuk, gaat naar het verpleeghuis om een dorpsgenoot te bezoeken, een oudere dame die niet meer praten kan, noch lopen. Moeilijke opdracht als je weet dat hij haar nauwelijks heeft gekend uit de periode voor haar beroerte.
Op haar kamer aangekomen babbelt hij het een en ander en stelt haar voor om vanwege het mooie weer naar buiten te gaan. Van haar gezicht leest hij af dat ze het een goed idee vindt. In de rolstoel rijdt Rolf haar naar buiten en babbelt hij verder. Zijn oog valt op de veldbloemen in de berm en vraagt haar of zij het leuk zou vinden als hij een boeketje voor haar zou plukken. Opnieuw straalt ze en zo gebeurt het. Een veldboeketje op haar kamer helpt haar later te herinneren aan dit samenzijn.
Invoelend en meevoelend is Rolf in staat geweest dit bezoek tot een succes te maken.

Sociaal bewogen
Het snelle, in één oogopslag overzien van een situatie, gecombineerd met een veelal grote gevoeligheid, sociale intelligentie en betrokkenheid, maken dat beelddenkers sfeergevoelig zijn, in veel gevallen sfeerscheppend.

Intuïtieve begaafdheid
Zo lees ik in een uitstekende brochure over beelddenken over hun sociale bewogenheid: “Beelddenkers zijn echte voelers. Ten aanzien van nog onbekende personen kunnen ze heel snel invoelen c.q. screenen of iemand betrouwbaar en “echt” is of niet. Het contact voelt goed of het voelt niet goed en als het niet goed voelt, kun je contact wel vergeten.
Dit gegeven wil ik graag kenmerken als een gave, namelijk die van intuïtieve begaafdheid. Wanneer er bijvoorbeeld in de klas een rotsfeer hangt, blokkeert zo’n leerling. Wanneer een kind straf krijgt, dan voelt de beelddenker dit ook. Ze zullen algauw proberen een ander te troosten.”

Geen woorden bij het gevoel
Elke gave heeft echter een schaduwzijde, schrijft zij verder. “U kunt zich voorstellen dat dit soms belastend is voor het kind, temeer omdat een beelddenkend kind moeite kan hebben met het verwoorden van het gevoel.
Afhankelijk van de geboden begeleiding kunnen daarom fysieke klachten ontstaan, zoals buikpijn, vaker ziek zijn, vermoeidheid en dergelijke. Dit is ook niet verwonderlijk als je kijkt naar de energie die ze moeten stoppen in het continu vertalen van talige informatie naar beeldinformatie en andersom.” (Uit Drs T.A.A.M. Prinssen: “Wat is beelddenken en hoe ga je ermee om”, te bestellen per e-mail: dprinssen@xs4all.nl)

Sfeerscheppers
Als ze van tekenen houden, let dan eens op de subtiele wijze waarop zij sfeer weten aan te geven. Als ze verbaal begaafd zijn behoren zij vaak tot de beste verhalenvertellers, juist vanwege deze sfeertekeningen.
Organiseren ze een feestje, dan blijkt dat ze aan alles hebben gedacht. Het ziet er niet alleen gezellig uit, maar ze zorgen er ook voor dat iedereen tot zijn recht kan komen.
Sommige beelddenkers verkiezen liever een positie op de achtergrond. Toch zullen zij dan als eersten aanvoelen wanneer iemand een muurbloempje dreigt te worden om hier dan vervolgens iets aan te doen. Subtiel, invoelend en meevoelend.

Volgende hoofdstukken: 16.Verbonden met de natuur, 17.Praktisch, 18.Doorzetter, 19.Avontuurlijk , 20.Uitgesproken, 21.Inventief, 22.Grappig, 23.Energiek, 24.Intuïtief, 25.Spiritueel, 26.Inspirerend, 27.Betrokken, 28.Gevoelig voor schoonheid, 29.Veelal bescheiden, 30.Verhalenverzamelaar